نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٠

69 اراد انسان و قضا و قدر الهى

رابعاً : اساساً حديث مورد بحث ما كه فرمايش امام صادق ( ع ) است در پاسخ پرسش ابن اذنيه است كه فقط از قضاى تكوينى خدا دربار اعمال انسان مى پرسد . امام مى فرمايد : حوادث زندگى انسان دو نوع است :

1 - حوادثى كه بر اساس قضاى خداوند حادث مى شوند .

2 - حوادثى كه بر اساس اراد امر بين امرين انسان حادث مى شوند .

مثال : تضييع مال و خود را دچار فقر كردن ، حرام است و مواخذه دارد . اما اگر خود خدا بنده اى را فقير كند ، مواخذه اى متوجه او نمى شود .

مراد از عبارت « عَمَّا عَهِدَ إِلَيْهِم » ، فقر به صورت اول است . و مراد از « قضا عليهم » صورت دوم است .

و سخن در چيستى اين امر بين امرين ، است . اگر هر دو بزرگوار مى گفتند : اين حديث در اين باره ساكت است ، كاملًا صحيح بود .

براى شرح « چيستى امربين امرين » كتاب « دو دست خدا » را تقديم كرده ام .