نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٦

24 قدرت خداوند در آفرينش جانداران ريز و درشت و آسمان و زمين

توضيح : همانطور كه دربار تار بافى عنكبوت و جزئيات شكارش ، و دربار بلبل كيسه اى كه لانه اش را با هندسه دقيق و ريزه كارى شگفت مى بافد ، و . . .

يا : همانطور كه در ميان انسان هاى هنرمند ، دربار حيوانات ، معروف است . فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقين .

ترجمه سخن علامه طباطبائى ( ره ) : اين به حسب دقّت و لطافت ، است . گويا امام ( ع ) در اين مقام است . ( نه در مقام بيان قدرت خدا كه مجلسى گفته است ) . و اما به حسب قدرت ، امر برعكس است از جهت سازگار كردن ذرّه ها ( براى ساختمان و سازمان آسمان ها و زمين ) و به وديعه گذاشتن قواى عظيم هول انگيز . خداوند فرموده است : « لَخَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُون » : آفرينش آسمان ها و زمين ، بزرگ تر است از آفرينش مردم ، و لكن اكثر مردم نمى دانند . سوره مؤمن آيه 57 .

بررسى : مگر « الدقّة و اللّطف » بدون قدرت امكان دارد ؟ هم حديث و هم آيه هر دو دربار قدرت خداوند سخن مى گويند يكى در « قدرت بر كيفيت » و ديگرى در « قدرت بر كميت » همانطور كه كلم « اكبر » ناظر بر كميت است .

نمونه اى از آيات كه در آن ها ، كارهائى از ظرايف و لطايف خداوند به « قدرت » نسبت داده شده اند :

1 - دربار آفرينش و تنظيم مجدد بند انگشتان : « أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظامَهُ - بَلى قادِرِينَ عَلى أَنْ نُسَوِّيَ بَنانَهُ « 1 » » .

( 1 ) - سوره قيامت ، آيه هاى 3 و 4 .