نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٦

13 التَكبّر ، و التكبّر على الله .

گفتم : ما ها گاهى كه لباس زيبائى مى پوشيم در درون مان عُجب ( خود بينى ) وارد مىشود .

فرمود : آن چيزى است بين آن فرد و خداى عزّوجلّ .

ترجمه سخن علامه مجلسى ( ره ) : بيان : مراد از اين كبر ، تكبر بر خدا است : يا با عدم قبول حق ، و يا با « خود بين بودن » ميان خود و خدا ، كه شخص دچار عجب باشد و عملش را بزرگ پندارد و بر خدا منّت بگذارد .

ترجمه سخن علامه طباطبائى ( ره ) : ظاهر اين است كه مراد اين است - احساس خود بينى در درون خود هنگام پوشيدن لباس زيبا - يك سيّئه اى است بين او و خدايش ، كه اگر خدا بخواهد آن را مى بخشد و اگر نخواهد نمى بخشد . و اين غير از آن كبر است كه امام فرموده و آن عبارت است از استكبار بر خدا ، كه بخشوده نمى شود . همانطور كه اين حديث را حديث ما قبل و حديث ما بعدش تفسير مى كنند .

و اما آن چه ( مجلسى ) خدايش رحمت كند گفته ، روشن است كه با حديث منطبق نمى شود . اگر تفسير هم حديث را اراده كرده باشد .

بررسى : مرحوم طباطبائى مى فرمايد : اين حديث ، كبر را بر دو نوع تقسيم مىكند :

1 - كبر بر خدا . كه بخشوده نمى شود و شخص وارد بهشت نمى شود .

2 - كبرى كه بر خدا ، نيست . اين كبر ممكن است بخشوده شود و ممكن است بخشوده نشود .

سپس مى گويد : اگر مجلسى ( ره ) در مقام تفسير كلّ حديث باشد ، سخنش منطبق با حديث نيست . و اگر تنها دربار بخش اول حديث ، بحث مىكند حرفش درست است .

اينك بخش اول : داخل بهشت نمى شود كسى كه در قلبش به وزن حبّه اى از خردل ، كبر باشد .