روابط اجتماعى در اسلام ( فارسى ) — الصفحة ١٥٢
1 . جبر و تفويض از نظر قرآن
1 . جبر و تفويض از نظر قرآن
1 . جبر و تفويض از نظر قرآن
خداوند در اين آيه گمراه‌سازى را به فاسقان متعلق كرده است و اين كيفيت تأثير خداوند متعال در اعمال بندگان و نتايج آن را تشريح مىكند كه از بحث جبر و تفويض هم ، مقصود همين است .
بيان مطلب آن‌كه خداوند مىفرمايد :
هر چه در آسمان‌ها و زمين است از آنِ خداست . « 1 »
پادشاهى آسمان‌ها و زمين از آن اوست . « 2 »
هر چه پادشاهى و ستايش است ، از آن اوست . « 3 »
در اين آيات و آيات ديگر ، خداوند ملكيت مطلقه بدون هيچ قيد و شرطى براى خودش اثبات نموده است ؛ ملكيت مطلقهء الهى مثل ملكيت‌هاى ضعيف و مقيد بندگان نيست كه وقتى چيزى را مالك شدند ، حق نداشته باشند هرگونه تصرفى كه دلشان بخواهد در آن روا دارند ؛ مثلًا ملك خود را بسوزانند و از بين ببرند يا نظاير آن . . . ، زيرا بندگان خدا مالك همهء تصرفات نيستند ، اما مالكيت خداوندى چنين نيست و اشياء در برابر خدا براى خود مالك سود و زيان و مرگ و زندگى نيستند .
( 1 ) . « لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ » بقره ، آيهء 284 ( 2 ) . « لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » حديد ، آيهء 5 ( 3 ) . « لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ » تغابن ، آيهء 1