شيعه ( مجموعه مذكرات با پروفسور هانرى كربن ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٥
اجمالى دربارهء اعمال و گفتار معاويه
روميان لباس خز و حرير مىپوشيد . « 1 »
معاويه چند همسر داشت كه يكى از آنها دختر يكى از مسيحىهاى سوريه بود . و در بين دوستان و مشاورين او بسيارى از اشخاص مسيحى بودند . « 2 »
معاويه با استخدام مستشارهاى مسيحى ، باعث نفوذ مسيحيان در جوامع اسلامى شد و همين اعمال باعث گشت كه روحيهء مسلمين تضعيف گردد .
در دايرةالمعارف اسلامى مىنويسد : « معاويه در ادارهء امور كشورى از كارشناسان مسيحى استفاده مىكرد و با مسيحىها نزديكى و همكارى محكمى ، زمان ولايت خود در شام ( در زمان عمر و عثمان ) داشت . و در همين عصر ، فرهنگ مسيحى در رنگ ارمنيه بيزانطى شروع شد ، و در مسلمين تأثير كرد و همين فرهنگ باعث گرديد كه تمدن خاص اسلام به وجود آمد » . « 3 »
معاويه قاتل عثمان است ، زيرا در سال 44 ه به مكه رفت ، و در مدينه به بنىهاشم گفت : شما عثمان را كشتيد ! و « ابن عباس » جواب داد كه : تو به اين امر لايق‌ترى ! تو عثمان را كشتى ! و بعد به مردم مىگويى كه خون او را مطالبه مىكنى ؟ « 4 »
معاويه به مأمور خود : « بسربن ارطاة » دستور داد :
« كسى كه با رأى و فكر تو موافق نيست او را به قتل برسان ! و اموال و دارايى هر كس را كه در طاعت ما نيست غارت كن و از هر دهى كه گذشتى ويران ساز ! » « 5 »
و بسر بن ارطاة به دستور او عمل نمود و هزاران نفر را كشت ، حتى به بچه‌ها هم رحم نكرد . « 6 »
( 1 ) . تاريخ تمدن اسلام ، جرجى زيدان ، ج 1 ، ص 83 ( 2 ) . عظمت مسلمين در اسپانيا ، ژزف ماك كاپ ، ط اصفهان ، 1326 ش ، ص 36 ( 3 ) . انسيكلوپدى اسلامى ، عده‌اى از مستشرقين اروپايى ، ج 2 ، ترجمهء عربى دايرةالمعارف الاسلامية ، مادهء « بنواميه » ، ص 671 ، 672 ( 4 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 162 ( 5 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 141 ؛ الامام على صوت العدالة الانسانية ، ج 4 ، ص 778 ( 6 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 142 ؛ الغدير ، ج 11 ، ص 16 به بعد