شيعه ( مجموعه مذكرات با پروفسور هانرى كربن ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٢
عثمان بن عفان
عمر ، به عثمان سفارش كرده بود « وقتى كه خليفه شدى ، هيچ‌يك از بنىاميه را بر مردم تحميل نكن . » « 1 » و عثمان هنگام بيعت با او اين شرط را قبول نمود ، ولى به آن عمل نكرد . « 2 »
عثمان كارهايى كرد كه دو خليفهء قبلى مرتكب نشده بودند .
خليل عزمى نويسندهء سنّى ، در كتاب « بين الشيعة و السنة » شمّه‌اى از اعمال عثمان را كه موجب تهييج احساسات عمومى مسلمين گشت اين‌طور مىشمارد :
1 . ابوذر غفارى ، محبوب پيغمبر را از شام و مدينه اخراج كرد و او را به ربذه تبعيد نمود كه همان‌جا درگذشت .
2 . ولايات و شهرها را بين خويشاوندان و عموزادگان خود تقسيم نمود .
3 . مهاجرين و انصار را رسماً و عملًا كنار گذاشت ، و در هيچ اقدامى با آنها مشورت نكرد .
4 . نزديكان و بستگان خود را - كه همه از دودمان بنىاميه بودند - معتمد خويش ساخت و آنها را از اموال مسلمين ثروتمند نمود و املاك و مزارع خالصه را تيول آنها قرار داد و آنها را برگردن مردم سوار كرد ، و از رأى آنها الهام گرفت . « 3 »
5 . خمس غنيمت جنگ افريقا را به « مروان بن‌حكم » بخشيد !
6 . چهارصد هزار درهم از بيت‌المال را به « عبداللَّه بن خالد » بخشيد !
7 . محلى از بازار مدينه را ، كه رسول‌اللَّه آن را جزو اموال عمومى كرده بود ، تيول « حرث بن حكم » نمود .
8 . دويست هزار درهم از بيت‌المال را به « ابوسفيان » انعام داد .
( 1 ) . الامامة و السياسة ، ط 2 ، ج 1 ، ص 25 ( 2 ) . همان ، ص 26 ( 3 ) . راجع به اندازه و مقدار ثروت و دارايى اصحاب ! در زمان خلافت عثمان در توضيحات قبلى اشاره‌هايى شده است . به مروج الذهب مسعودى ، ج 1 ، ص 341 و 342 ط جديد و مقدمهء ابن خلدون ، ترجمهء فارسى ، ج 1 ، ص 403 ، 404 رجوع شود . به مدارك ديگر بعداً اشاره مىشود