انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — الصفحة ٣٦

روايات ارواح پنج‌گانه

و « نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ » « 1 » و « نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ » « 2 » . در اين آيات گاهى به روح تعبير شده و گاهى به جبرئيل عليه السلام كه مفيد نوعى اتّحاد بين آن دو است و اين نكته هم واضح است كه اين اتّحاد غير از اتّحادِ حلولى است كه ساحت وجود از آن به‌دور و مبرّاست .

روايات ارواح پنج‌گانه

روايات ارواح پنج‌گانه

در بصائر الدرجات مسنداً از حسن بن ابراهيم از امام صادق عليه السلام نقل شده كه ايشان درجواب سؤال از علم امام عليه السلام فرمودند : « در انبيا و اوصيا پنج روح وجود دارد : روح بدن ، روح قدس ، روح قوّت ، روح شهوت و روح ايمان و در مؤمنان چهار روح وجود دارد و فقط روح‌القدس را فاقدند : روح بدن ، روح قوّت ، روح شهوت و روح ايمان . در كفّار سه روح است : روح بدن ، روح قوّت و روح شهوت » . سپس امام فرمود : « و جسد مادامى كه مرتكب گناه كبيره‌اى نشده است روح ايمان وى را همراهى خواهد كرد و همين كه مرتكب آن گردد ، وى را ترك خواهد گفت و اما روح‌القدس اگر در كسى سكنا و مقام گيرد هيچ‌گاه مرتكب كبيره نخواهد گشت » . 20

و در تفسير عيّاشى در ذيل آيهء شريفهء « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ » « 3 » از امام باقر و صادق عليهما السلام نقل كرده : « به درستى كه روح ، خلقى از مخلوقات خداوند است كه وى را ديد و قوت و تأييدى است كه در قلوب مؤمنان و رسل قرار مىدهد . » 21 از اين


( 1 ) . شعراء ، آيه‌هاى 193 - 194 ؛ روح‌الامين قرآن را بر قلبت نازل كرد تا خلق را انذار دهى ( 2 ) . نحل ، آيه 102 ؛ قرآن را روح‌القدس نازل كرد ( 3 ) . اسراء ، آيه 85 ؛ از تو دربارهء روح مىپرسند