انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — الصفحة ١٨٥

شفاعت قرآن ، امانت و رحم

كه فرمود : « شفاعت‌كنندگان پنج‌اند : قرآن ، امانت ، خويشاوندان ( رحم ) ، پيغمبر و اهل‌بيت » . 219

مؤلف گويد : شايد بتوان شفاعت نمودن سه امر اول يعنى قرآن ، امانت و خويشاوندان را از آيات زير استفاده نمود : خداوند در وصف قرآن مىفرمايد :

« وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى لِلْمُسْلِمِينَ » « 1 » در حالىكه فرمود : « يَوْمَ لا يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئاً وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ * إِلَّا مَنْ رَحِمَ اللَّهُ » « 2 » 220

و اما شفاعت امانت را مىتوان از اين آيه استفاده نمود : « إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا * لِيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُشْرِكاتِ وَ يَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً » « 3 »

از اين آيه روشن مىشود كه عرضهء امانت بر انسان و تحمّل وى آن را ، به غرض بخشيدن مؤمنان و عذاب نمودن مشركان و كفّار صورت گرفته و اين جز شفاعت نيست . سابقاً اين آيه را به ولايت تفسير نموديم و منافاتى بين اين دو تفسير نيست ، چون آنچه كه در كلام خداى سبحان آمده لفظ « امانت » است نه ولايت و لذا تفسير امانت به ولايت از قبيل اخذ خاص از عام و تطبيق عام بر خاصّ است ؛ پس تدبّر نما .

و اما راجع به شفاعت خويشاوندان خداى تعالى فرمود : « إِنَّهُ كانَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظِيمِ * وَ لا يَحُضُّ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ * فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هاهُنا حَمِيمٌ » « 4 » . مراد از « حميم » بستگان نزديكند كه با شخص رحامت دارند و دليل شفاعت آنان همين كلام

( 1 ) . نحل ، آيه 89 ( 2 ) . دخان ، آيه 42 ( 3 ) . احزاب ، آيه 72 ( 4 ) . حاقه ، آيه‌هاى 33 - 35 ؛ او [ از كفر و عناد ] به خداى بزرگ ايمان نياورده است و هرگز مسكينى را بر سفرهء طعام‌خود به رغبت نخوانده است بدين سبب امروز هيچ خويش و دوستدارى كه به فريادش رسند در اين‌جا ندارد