انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — الصفحة ١٣٧

خلاصهء كلام در تفسير « يمين » و « شمال »

و گمراهى مىباشند و گويى كه اين آيه اشاره به آيهء « وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ . . . أَ لَمْ تَكُنْ آياتِي تُتْلى عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ بِها تُكَذِّبُونَ * قالُوا رَبَّنا غَلَبَتْ عَلَيْنا شِقْوَتُنا وَ كُنَّا قَوْماً ضالِّينَ » « 1 » است كه در آن نيز گروهى را به تكذيب و شقاوت و ضلالت ياد مىكند .

پيشتر گفتيم كه اين آيه دربارهء اهل شقاوتى است كه از پيروان گمراه اديان و يا نقض‌كنندگان پيمان ائمه حق باشند ، و اما كفار منكر خدا و اديان مشمول اين آيه نيستند ؛ زيرا خداى متعال هيچ‌گونه ميزان و معيارى براى سنجش اعمال آنها اقامه نمىكند و لذا هيچ‌گونه كتاب و حسابى براى آنها وجود ندارد [ بدون حساب و كتاب ، معاقب خواهند بود ] . خلاصه اين‌كه اصحاب شمال ( گروه چپ ) عبارتند از شقاوت‌مندان و گمراهان و از اين‌رو در ضمن سخنى كه خداى متعال از ايشان نقل مىكند - مىگويند : « ما أَغْنى عَنِّي مالِيَهْ * هَلَكَ عَنِّي سُلْطانِيَهْ » و همين امور هم بوده است كه آنان را از پيروى حق در عين اعتراف و اقرار به آن ، بازداشته است .

بنابراين ، هر كدام از دو گروه سعادت‌مندان و شقاوت‌مندان به وسيله امامشان فرا خوانده مىشوند و به امامشان مىپيوندند و به او ملحق مىشوند و از راه او كتابشان را دريافت مىدارند و اين پيوستن به امام و ملحق‌شدن به وى همان معنايى است كه در اخبار طينت و سعادت و شقاوت ذاتى آمده است و در آينده به آنها اشاره مىشود ، ان‌شاءاللّه .

به همين علت اهل شقاوت ، كتاب ( نامه اعمال ) شان را از سوى چپ و از پشت سر دريافت مىدارند ، چون امامان آنها در روبه‌روى آنها هستند در حالىكه صورت‌هاى آنها رو به پشت و وارونه و درهم شده است . خداى متعال درباره فرعون مىفرمايد :

« يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ » « 2 » و نيز مىفرمايد : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ

( 1 ) . مؤمنون ، آيه‌هاى 105 - 106 ؛ [ به آنها خطاب شود ] آيا آيات من بر شما تلاوت نشد و شما از جهل تكذيب آيات ما نكرديد ؟ كافران در جواب گويند : بارالها [ رحم كن كه ] شقاوت بر ما غلبه كرد و كار ما به گمراهى كشيد ( 2 ) . هود ، آيه 98 ؛ فرعون پيروان خود را در روز قيامت به آتش دوزخ افكند