انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — الصفحة ١٣٦
خلاصهء كلام در تفسير « يمين » و « شمال »
وَ أَضَلُّ سَبِيلًا » * و از اين تغيير سياق مىتوان فهميد كه دريافت كتاب به توسط « يمين » در آخرت همانا نور و روشنايى و راه‌يابى است ، چنان كه فرموده است : « يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ » « 1 » و « وَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ أُولئِكَ هُمُ الصِّدِّيقُونَ وَ الشُّهَداءُ عِنْدَ رَبِّهِمْ لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَ نُورُهُمْ » « 2 » و از اين‌جا روشن مىشود كه نور همان امام است و مراد از خوانده‌شدن به توسط او ملحق‌شدن هر گروه به امام خودشان است .
سخن در اين‌باره ، زياد است كه در اين‌جا مجال ذكر آن نيست .
خلاصهء كلام در تفسير « يمين » و « شمال »
خلاصهء كلام در تفسير « يمين » و « شمال »
كوتاه سخن اين كه مراد از « يمين » و « شمال » مىتواند همان مباركى و ميمنت و نامباركى و شومى و سعادت و شقاوت باشد ، نه دو دست راست و چپ و شاهد اين مدعا اين كه در سوره واقعه از دو گروه ، يك بار به « وَ أَصْحابُ الْيَمِينِ ما أَصْحابُ الْيَمِينِ » « 3 » و « وَ أَصْحابُ الشِّمالِ ما أَصْحابُ الشِّمالِ » « 4 » تعبير شده و بار ديگر به « فَأَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ * وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ » « 5 » تعبير شده است و بار سوم ، عبارت ديگرى به كار رفته و چنين آمده است :
« وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ * فَسَلامٌ لَكَ مِنْ أَصْحابِ الْيَمِينِ * وَ أَمَّا إِنْ كانَ مِنَ الْمُكَذِّبِينَ الضَّالِّينَ * فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ » « 6 » و به جاى « اصحاب الشمال » ، « المكذبين الضالين » را قرار داد ، بنابراين اصحاب شمال ، اهل شقاوت و تكذيب حق
( 1 ) . حديد ، آيه 12 ؛ نورشان ( مؤمنين ) از پيش رو و سمت راست آنها بتابد ( 2 ) . همان ، آيه 19 ؛ كسانى كه به خدا و رسولانش ايمان آوردند آنها به حقيقت راستگويان عالمند و از شهداى نزدپروردگار و از پاداش و نور خاصّ خود برخوردارند ( 3 ) . واقعه ، آيه 27 ؛ گروه راستان كه چه قدر حالشان نكوست ( 4 ) . همان ، آيه 41 ؛ گروه ناراستان كه چقدر حالشان فضيع و سخت است ( 5 ) . همان ، آيه‌هاى 8 - 9 ( 6 ) . همان ، آيه‌هاى 90 - 93