انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — الصفحة ١٢٩

فصل 7 : ميزان

عَلَيْنا شِقْوَتُنا وَ كُنَّا قَوْماً ضالِّينَ » « 1 » 153

از مباحث قبلى ، معانى رواياتى كه در اين باب وارد شده روشن مىگردد :

در احتجاج آمده است : « هنگامى كه زنديق مشهور از امام صادق عليه السلام پرسيد كه آيا اعمال وزن مىشوند ؟ پاسخ فرمود : خير ، اعمال را كه جسمى نيست . و نيز كسى را احتياج به وزن اشيا افتد كه عدد اشيا و سبك سنگينى آنها را نداند و بر خداوند هيچ امرى پوشيده نيست . زنديق پرسيد معناى « ميزان » چيست ؟ فرمود : يعنى عدل . زنديق دوباره پرسيد پس عبارت « فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ » * كه در قرآن آمده است يعنى چه ؟ امام فرمود : يعنى كسى كه عملش راجح باشد » . 154

در توحيد از اميرالمؤمنين عليه السلام نقل شده : « اما اين گفتهء خداى سبحان كه « وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ » يعنى ترازوى عدل كه همهء خلايق در روز قيامت بدان سنجش مىگردند . و خداوند با گرفتن حق مردم از يك‌ديگر ، آنها را با ترازوى عدل به جزا مىرساند » . 155

در كافى و معانى نقل شده است كه : « از حضرت صادق عليه السلام راجع به « وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ » سؤال شد ، حضرت پاسخ داد : مراد از موازين همان انبيا و اوصيااند » . 156 دليل چنين پاسخى از آنچه گذشت روشن مىگردد .

در كافى از امام سجّاد عليه السلام در كلامى راجع به زهد ، نقل شده است : « اى بندگان خدا ، بدانيد كه براى مشركين ترازوى عدل الهى نصب نمىگردد و نامه‌هاى اعمال ايشان ، گشوده نمىشود ، بلكه همگى بر جهنم گرد آورده مىشوند . نصب ترازوى عدل الهى

( 1 ) . مؤمنون : آيه‌هاى 102 - 106 ؛ پس در آن روز هر كس اعمالش وزين است آنان رستگارند . و هر آن‌كه اعمالش سبك‌وزن است آنان كسانى هستند كه نفس خويش را در زيان افكنده‌اند و به دوزخ مخلّد خواهند بود . آتش دوزخ صورت‌هاى آنها را مىسوزاند و در جهنم زشت منظر خواهند زيست . [ و به آنها خطاب شود ] آيا آيات من بر شما تلاوت نشد ؟ و شما از جهل تكذيب آيات ما نكرديد ؟ آن گاه كافران در جواب گويند : بارالها ( رحم كن ) شقاوت بر ما غلبه كرد و كار ما به گمراهى كشيد