انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — الصفحة ١٢٣
فصل 6 : صراط
در موضع ديگر خداوند اهل سعادت و شقاوت را به يك تعبير آورده : « وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا » « 1 » و « وَ لَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجاتٍ وَ أَكْبَرُ تَفْضِيلًا » « 2 » . دربارهء اهل بهشت فرمود : « كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذِي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً » « 3 » و درمورد اهل جهنم فرمود : « مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ كُلَّما خَبَتْ زِدْناهُمْ سَعِيراً » « 4 » چنين تحوّلى در مورد اهل جهنم تحقّق مىيابد ؛ زيرا خداى سبحان خود بيان فرمود كه براى جهنم هيزمى جز اهل آن وجود ندارد . بنابراين ، خاموشى و سكون جهنم همانا تمام‌شدن اهل آن در اثر سوختن است . 142
فصل 6 : صراط
فصل 6 : صراط
خداوند سبحان فرمود : « إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ظَلَمُوا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَ لا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقاً * إِلَّا طَرِيقَ جَهَنَّمَ » « 5 » و « احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ وَ ما كانُوا يَعْبُدُونَ * مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلى صِراطِ الْجَحِيمِ * وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ * ما لَكُمْ لا تَناصَرُونَ » « 6 » . پس جهنم را راهى است كه ظالمين و ازواج‌شان ( شياطين ) را بدان هدايت خواهد كرد . اين‌كه مراد از « زوج » همان شيطان است ، از اين سخن الهى
( 1 ) . احقاف ، آيه 19 ؛ و براى هر كس درجاتى است از آنچه انجام داده است ( 2 ) . بنىاسرائيل ، آيه 21 ؛ مراتب آخرت نيز بسيار بيشتر از درجات دنياست و برترى خلايق بر يك‌ديگر به مراتب فزون از حدّ تصور است ( 3 ) . بقره ، آيه 25 ؛ و چون از ميوه‌هاى گوناگون بهره‌مند شوند گويند : اين مانند همان ميوه‌هايى است كه پيش از اين مارا نصيب بود و از نعمت‌هاى مانند يك‌ديگر ملتذ شوند ( 4 ) . بنىاسرائيل ، آيه 97 ؛ مأواى آنان جهنم است . هرگاه كه رو به خاموشى رود ، بر شعله‌هاى آن بيفزاييم ( 5 ) . نساء ، آيه 168 - 169 ؛ آنان كه كافر و ستمكار شدند هيچ‌گاه خدايشان نخواهد آمرزيد و براهى هدايت ننمايد ، مگر راه دوزخ ( 6 ) . صافّات ، آيه‌هاى 22 - 25 ؛ اينك ستمكاران را حاضر كنيد با همسران و آنچه معبود ايشان بودند . و هر چه را كه‌جز خدا مىپرستيدند بياوريد و همه را به راه دوزخ كشانيد و در موقف حساب نگه‌داريدشان كه در كار خود سخت مسئولند . [ از اينان بايد پرسيد ] كه چرا شما [ در راه دين ] به يك‌ديگر يارى نكرديد