انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — الصفحة ١١١

بطلان اسباب در روز قيامت

و گويند : از آن خداى واحد قهّار » . 129

در تفسير قمّى از امام سجّاد عليه السلام در حديثى آمده است : « در آن هنگام خداوند قهّار با صداى بلند و رسايى كه همهء اطراف آسمان و زمين بشنوند ، ندا در مىدهد كه امروز ملك از آن كيست ؟ و چون كسى پاسخ نگويد ، خود ندا دهد : از آن خداى واحد قهّار » . 130

در بيانات ائمه عليهم السلام كه همگى يك زبانند ، دقّت كنيد كه چگونه بين فناى آسمان‌ها و زمين و وجودشان ، بين زوال سال‌ها و لحظه‌ها و ثبوتشان ، فقدان پاسخ‌گوى نداى خداوندى و وجود آن ، چگونه بين همهء اينها جمع نموده‌اند . سپس به پاسخ خداوند به خويشتن دقت كنيد : « اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ » * به هر يك از اسما « واحد » و « قهّار » توجه كنيد و جوانب امر را در نظر بگيريد تا صحّت آنچه را كه كمى قبل استنباط نموده بوديم ، دريابيد . 131

بطلان اسباب در روز قيامت

بطلان اسباب در روز قيامت

آن زمان كه وجود مستقل از اشيا زائل گردد ، همه ثبوتات به يك سرى تحقّقات سرابى و وهمى باز خواهد گشت و همهء اسباب و مسبّبات باطل خواهد شد كه همان سخن الهى است : « ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ » « 1 » و « ما لَكُمْ مِنْ مَلْجَإٍ يَوْمَئِذٍ وَ ما لَكُمْ مِنْ نَكِيرٍ » « 2 » و « ما أَغْنى عَنِّي مالِيَهْ * هَلَكَ عَنِّي سُلْطانِيَهْ » « 3 » و « يَوْمَ لا يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئاً » « 4 » و « يَوْمٌ لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خِلالٌ » « 5 » و « وَ لا تَنْفَعُها شَفاعَةٌ » « 6 » و « ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ

( 1 ) . يونس ، آيه 27 ( 2 ) . شورى ، آيه 47 ( 3 ) . حاقه ، آيه‌هاى 28 - 29 ؛ ( واى بر من ) كه مال و ثروتم امروز به فريادم نرسيد . و همهء قدرت و حشمتم محو و نابود گرديد ( 4 ) . دخان ، آيه 41 ( 5 ) . ابراهيم ، آيه 31 ( 6 ) . بقره ، آيه 123