انسان از آغاز تا انجام ( فارسى ) — الصفحة ١٠٢
كسانى كه از حكم نفخ صور ، استثنا شده‌اند
خداوند متعال گاه‌گاهى ، اعمال بد را « خبائث » شمرده و فرموده است : « وَ يَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلى بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَمِيعاً فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ » « 1 » و نيز « الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَ الْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَ الطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ » « 2 » . هم‌چنين خداوند ، كفر و نفاق و شرك را در زمرهء پليدىها و ناپاكىها خوانده است و فرموده :
« وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ » « 3 » و « إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ » « 4 » . و بعضى از مراتب ايمان را شرك شمرده است : « وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ » « 5 » . بنابراين كسى ذاتش از شرك پيراسته است كه ايمان به غير خدا نداشته باشد و به كسى جز او آرامش نيابد ؛ يعنى هيچ شريكى براى خداوند نبيند : نه در وجودش ، نه در صفاتش و نه در افعالش هيچ يك . اين همان ولايت است و اين سخن خدا نيز بدان برمىگردد : « الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ » يعنى به سبب ولايت ذاتاً پيراسته‌اند ، « يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ » كه مراد از « سلام » همان امن است .
بنابراين از توجيهى كه به عمل آورديم ظاهر مىگردد كه « حسنه » همان ولايت است و آيهء ذيل نيز به همين مطلب اشاره دارد : « قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ » « 6 »
( 1 ) . انفال ، آيه 37 ؛ و پليدان بعضى را با بعض ديگر درآميزد و با هم گرد آورد و آنها همه را در آتش دوزخ افكند ( 2 ) . نور ، آيه 26 ؛ زنان بدكار و ناپاك شايستهء مردانى بدين وصفند و مردان زشتكار و ناپاك نيز شايستهء زنانى بدين‌وصفند و بالعكس زنان پاكيزهء نيكو لايق مردانى چنين و مردان پاكيزهء نيكو لايق زنان همين‌گونه‌اند ( 3 ) . توبه ، آيه 125 ؛ و اما آنان كه دل‌هاشان به مرض ( شك و نفاق ) مبتلاست هم بر خبث ذاتى آنها خباثتى افزود تا به‌حال كفر جان دادند ( 4 ) . توبه ، آيه 28 ؛ و به تحقيق كه مشركين نجسند ( 5 ) . يوسف ، آيه 106 ؛ و اكثر خلق ايمان نمىآورند مگر آن‌كه مشرك شوند [ و جز خدا امور ديگر را نيز در نظام عالم‌مؤثّر مىدانند ] ( 6 ) . شورى ، آيه 23 ؛ [ اى رسول ما به امّت ] بگو من از شما اجر رسالت جز اين نمىخواهم كه مودّت و محبّت مرا در حقّ خويشاوندان منظور داريد و هر كه كار نيكو انجام دهد ما بر نيكىاش بيفزاييم كه خدا بسيار آمرزندهء گناهان و پذيرندهء شكر بندگان است