سيد رضى مؤلف نهج البلاغه ( فارسى ) — الصفحة ٢٧
استادان سيّد رضى
استادان سيّد رضى
استادان سيّد رضى
در اينجا به طور اختصار از استادانى چند كه سيد رضى نابغه بلند آوازهء ما از محضر آنها كسب فيض كرده است نام مىبريم ، و خوانندگان را براى اطلاع بيشتر از شرح زندگانى و شخصيت علمى هر كدام به كتابهاى تراجم حوالت مىدهيم .
به طورى كه خواهيم ديد بعضى از استادان سيد رضى از دانشمندان عامه « 1 » يعنى اهل تسنن بوده‌اند . چون مىدانيم كه شيعه در طول تاريخ تحت تعقيب خلفاى جور و حكام سنگدل قرار داشتند ، و از آزادى و حتى گاهى آفتابى شدن ، و استفاده از حقوق عمومى مسلمين محروم بودند ! در عصر سيد رضى شيعيان بيشتر در محلهء كرخ نزديك كاظمين عليهما السلام كه آن روز يكى از محلات بغداد پايتخت خلفاى بنى عباس بوده است ، سكونت داشته‌اند . البته محله كرخ اختصاص به شيعه نداشته و سنيان و علما و دانشمندان آنها نيز در آنجا سكنى داشتند .
چنان كه گفتيم در قرن چهارم هجرى و حتى تا اواخر قرن پنجم در بغداد اين آزادى را شيعه داشته است ، كه دانشجويان آنها نزد استادان سنى ، و دانشجويان سنى نزد استادان شيعى حضور مىيافتند ، و به تعليم و تعلم و تدريس و تدرّس مىپرداختند . در قرون بعدى و دو قرن پيش از آن هم كم و بيش اين وضع ادامه داشته است ، ولى نه مانند قرن چهارم و پنجم كه درخشان ترين قرون طلائى علمى اسلامى به شمار مىرود .
و اينك شما و آشنائى با بعضى از استادان سيد رضى مؤلف نهج البلاغه . استادانى كه سيد رضى در نزد آنها علوم و فنون قرائت قرآن مجيد « 2 » علم صرف ، علم نحو ، علم عروض و قوافى ( قواعد و دستور گفتن و شناختن شعر ) علم حديث ، علم بلاغت ، علم فقه ، علم اصول و غيره
( 1 ) كلمه عامه اصطلاحى است در نزد علماى ما براى اهل تسنن ، چون در آن زمانها عامهء مردم و اكثريت آنها از خليفه و قضات و وزراء و رؤساء گرفته تا صاحبان مدارس و اساتيد و شاگردان از آنها بوده است . در مقابل آن كلمه « خاصه » استعمال مىشود كه مقصود شيعيان مىباشند ، چون طبقه خاصى بوده‌اند . ( 2 ) قرآن مجيد در آن روزگار با قرائت هفت قارى مشهور و روايت چهارده شاگردان آنها ، آن هم با تجويد خوانده مىشده است . در حقيقت علم قرائت و آموزش قرآن مجيد يكى از علوم مهم و قابل ملاحظهء اسلامى بوده است ، جالب اينجاست كه اغلب هم سعى مىكردند تا قرآن را با قرائت‌هاى مختلف از حفظ كنند . چنان كه حافظ از حفظ داشته و مىگويد : عشقت رسد بفرياد گر خود بسان حافظ * قرآن ز بر بخوانى با چهارده روايت