اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ٩٣
طرز شناختن هريك از نسب چهارگانه
المقدّمة الاولى : كلّ عددين غير الواحد ان تساويا فمتماثلان و الّا فإن أفنا اقلّهما الاكثر فمتداخلان و إلّا فان عدّهما ثالث فمتوافقان و الكسر الّذي هو مخرجه وفقهما و الّا فمتباينان .
و التّماثل بيّن .
و تعرف البواقى بقسمة الاكثر على الاقلّ فان لم يبق شيى فمتداخلان و ان بقى قسّمنا المقسوم عليه على الباقي و هكذا إلى ان لا يبقى شيئ فالعددان متوافقان .
و المقسوم عليه الأخير هو العادّ لهما او يبقى واحد فمتباينان .
ترجمه :
باب دوّم در بيان حساب كسور
باب دوّم در بيان حساب كسور
و در آن سه مقدّمه و شش فصل مىباشد .
[ مقدمات ]
[ مقدمات ]
مقدّمه اوّل
مقدّمه اوّل
هردو عددى كه غير از واحد باشند اگر باهم متساوى بوده به آنها متماثلان گويند و در غير اين صورت پس اگر عدد كوچكتر بزرگتر را فانى كند آنها را متداخلان گويند و در غير اينفرض پس اگر عدد سوّمى هردو را فانى نمود متوافقان مىباشند و كسرى كه مخرج آن مىباشد وفق آن دو عدد است و اگر هيچيك از اين سه صورت نبود پس دو عدد را متباينان گويند .
طرز شناختن هريك از نسب چهارگانه
طرز شناختن هريك از نسب چهارگانه
تماثل امرى است بيّن و آشكار .
و براى شناختن باقى نسب مىبايد عدد بزرگتر را بر اقلّ تقسيم كرده پس اگر باقيمانده نداشت معلوم مىشود دو عدد مزبور متداخل مىباشند و اگر باقىمانده داشت ، مقسوم عليه را بر باقى تقسيم كرده و باز اگر باقيمانده‌اى در بين بود