اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ٨٩

فصل ششم در بيان كيفيّت بدست آوردن جذر

كرديم يا مرتبه بعدى از عدديكه مورد جذر است فانى كند يعنى به قدر آن باشد و يا اگر كمتر است مقدار باقى كمتر از منقوص منه باشد پس از پيدا كردن چنين عددى آن را در فوق جدول در سمت راست عدد قبلى قرار داده و عين آن را در پائين جدول در جانب راست حاصل جمع قرار داده بعد فوقانى را در مراتب تحتانى چنانچه گفتيم ضرب مىكنيم و حاصل آن را در زير باقيمانده سابق داخل جدول قرار مىدهيم .

آنگاه عدد فوق جدول را بعدد تحتانى جدول كما فى السّابق افزوده حاصلش را به طرف راست يك ستون نقل مىدهيم .

حال اگر داخل اين ستون از عدد مورد جذر خالى بود يعنى در اين ستون صفر بود و عدد نبود قاعده اينستكه :

بالاى جدول در سمت راست آن دو عدد قبلى صفرى قرار دهيم و عين آن را در قسمت تحتانى جدول سمت راست حاصل جمع بگذاريم آنگاه مانند قبل عدد تحت جدول را يك ستون به طرف راست نقل مىدهيم و اين عمليّات را تا آخر ادامه مىدهيم .

قوله : اعظم عدد كذلك : يعنى اعظم عدد من الآحاد اذا ضرب فى نفسه و نقص الحاصل ممّا يحاذى العلامة الاخيرة افناه او بقى اقلّ من المنقوص منه .

قوله : او تحتها : يعنى تحت العلامة الّتى قبل العلامة الاخيرة .

متن : فما فوق الجدول هو الجذر فإن لم يبق شيىء تحت الخطوط الفواصل فالعدد منطق .

و ان بقى فاصمّ و تلك البقيّة كسر مخرجها ما يحصل من زيادة ما فوق العلامة الاولى مع واحد على التّحتانى .