اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ٧١
طريق نوشتن ضرب شبكه
و تضع احد المضروبين فوقه كلّ مرتبة على مربّع و الآخر على يساره و الآحاد تحت العشرات و هى تحت المآت و هكذا .
ترجمه :
طريق ضرب شبكه
طريق ضرب شبكه
مشهورترين طرق ضرب مركّب در مركّب ، ضرب شبكه مىباشد و كيفيّت عمل در آن چنين است :
شكلى را كه چهار ضلعى است رسم كن و آن را به مربّعاتى تقسيم كرده و هريك از مربّعات را به دو مثلّث فوقانى و تحتانى بواسطه خطوط مايل همانطورى كه در شكل مشاهده مىكنيد تقسيم نمائيد .
و بعد احد المضروبين را فوق شكل نوشته به اين نحو كه هر مرتبه‌اى از مراتب را روى يكى از مربّعات ترسيم نموده و عدد ديگر را بر جانب چپ شكل به اين نحو بنويس ، آحاد زير عشرات و عشرات زير مآت و به همين نحو تا مراتب تمام شود .
شرح اشهر طرق ضرب مركّب در مركّب ضرب شبكه است .
البتّه شايد اين نحوه از ضرب در زمان سابق مشهورتر از ديگر طرق بوده زيرا در اين ازمنه متأخّره چنين نيست .
طريق نوشتن ضرب شبكه
طريق نوشتن ضرب شبكه
ابتداء بايد شكلى را ترسيم كرد كه داراى چهار ضلع باشد سپس آن را بمربّعاتى چند تقسيم مىكنند و هر مربّعى را به دو مثلّث :
يكى فوقاني و ديگرى تحتانى چنانچه در شكل ديده مىشود .
و براى ترسيم اين مثلّثات كافيست هر مربّعى را بوسيله خطوط مايل به دو قسمت تقسيم كنيم كه قهرا از اين خطوط مثلّثات حاصل مىشوند .
پس از آن يكى از دو عدد را در بالاى شكل قرار