اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ٥٠

قاعده ضرب اعداد بين ده و بيست در اعداد بين بيست و صد

متن : مثالها :

ستّة عشر في خمسة :

فالجواب ثمانون او سبعة عشر في خمسين فالجواب ثمانمأة و خمسون .

ترجمه : مثال

اگر خواستيم عدد « 16 » را در عدد « 5 » ضرب كنيم ، طبق قاعده گفته شده جواب « 80 » مىشود و اگر بخواهيم عدد « 17 » را در « 50 » ضرب كنيم مطابق آنچه گفتيم جواب « 850 » مىشود .

شرح : مثال « 1 »

اگر بخواهيم عدد « 16 » را در « 5 » ضرب كنيم مىبايد

نصف آن را كه عدد « 8 » باشد اخذ كرده و آن را در 10 ضرب مىكنيم نتيجه يعنى « 80 » حاصل ضرب « 16 » در « 5 » است .

مثال « 2 »

و اگر عدد 17 را بخواهيم در « 50 » ضرب كنيم نصف

صحيح آن را كه « 8 » باشد گرفته و در 100 ضرب مىكنيم حاصل 800 مىشود آنگاه نصف 100 را به آن اضافه كرده حاصل يعنى عدد 850 جواب است .

متن : قاعدة في ضرب ما بين العشرة و العشرين فيما بين العشرين و المأة من المركّبات تضرب آحاد اقلّهما في عدّة تكرار العشرة و تزيد الحاصل على اكثرهما و تبسط المجتمع عشرات و تزيد عليه مضروب الآحاد فى الآحاد .

ترجمه :

قاعده ضرب اعداد بين ده و بيست در اعداد بين بيست و صد

قاعده ضرب اعداد بين ده و بيست در اعداد بين بيست و صد

آحاد عدد كمتر را در عدد تكرار ده ضرب كرده و حاصلضرب را بر عدد بيشتر