اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٤

باب نهم در بيان قواعد شريفه و فوائد لطيفه مىباشد

متن : الثّانية :

إذا اردت جمع الافراد على النّظم الطّبيعي فزد الواحد على الفرد الاخير و ربّع نصف المجتمع .

مثالها : جمع الافراد من الواحد الى التّسعة فالجواب خمسة و عشرون .

ترجمه و شرح : قاعده دوّم

هروقت بخواهى كه اعدادى را برطبق نظم طبيعى آن جمع كنى ( منظور از نظم طبيعى اينست كه اعداد فرد را از يك تا آخرين عدد منظور جمع كنى ) بجاى اين عمل طريقى سهل‌تر و آسان‌تر مىباشد كه مرحوم مصنّف آن را بيان فرموده و آن اينستكه :

عدد واحد را به آخرين عدد آن افزوده و سپس آن را نصف نموده و آنگاه نصف را مربّع مىكنيم حاصل عدد مطلوبست .

مثال

خواستيم حاصل جمع اعداد از يك تا نه را برطبق نظم طبيعى بدست آوريم در اينجا دو طريق هست :

طريق معمولى : و آن اينستكه اعداد فرد را با هم جمع كنيم كه حاصل آنها « 25 » مىشود .

طريق غير معمولى : آنكه عدد واحد را به نه افزوده سپس نصف حاصل جمع را كه پنج باشد در خودش ضرب مىكنيم حاصل ضرب « 25 » مىشود .