اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ٢١٧

مسئله اوّل از مفردات

اقسام معادلات مقارن

اقسام معادلات مقارن

1 - دستگاه و معادله مشتمل باشد بر مقابله بين عدد و شيئ و مال مانند :

2 مال + 5 شيئ - 20 عدد

2 - دستگاه مشتمل باشد بر مقابله بين اشياء و عدد و اموال مانند :

2 مال + 5 عدد - 20 شيئ

3 - معادله مشتمل باشد بر مقابله بين اموال و عدد و اشياء مانند :

4 عدد + 3 شيئ - 15 مال

و براى هركدام از اين شش قسم حكمى جداگانه و يك نحو عمل مخصوصى است كه مرحوم مصنّف بهركدام از آنها بوسيله يك مثال اشاره فرموده است كه ذيلا درج مىشود .

متن : المسئلة الاولى من المفردات

عدد يعدل اشياء :

فاقسمه على عددها يخرج الشّيئ المجهول .

مثالها : اقرّ لزيد بالف و نصف ما لعمرو و لعمرو بالف إلّا نصف ما لزيد .

فافرض ما لزيد شيئا فلعمرو الف الّا نصف شيئ فلزيد الف و خمسمأة الّا ربع شيئ يعدل شيئا و بعد الجبر الف و خمسمأة يعدل شيئا و ربعا .

فلزيد الف و مأتان و لعمرو اربعمأة .

ترجمه و شرح :

مسئله اوّل از مفردات

مسئله اوّل از مفردات

مسئله اوّل از مفردات اينستكه بعد از اعمال مقدّمات معادله و دستگاه جبرى مشتمل مىشود بر مقابله بين عدد و اشياء قاعده در اينجا اينستكه :