اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ٢١٦

اقسام معادلات مفرد

باشد به آن ميافزائيم « 14 » شيئ مىشود و سپس « 4 » شيئ نيز باينطرف دستگاه مىافزائيم پس معادله به اين شكل مبدّل مىشود :

2 شيئ + 28 عدد - 14 شيئ

اين عمليّات را تا اينجا جبر مىگويند يعنى رقم ناقص را جبران كردن و بكمال رسانيدن .

سپس از دو طرف دستگاه اجناس متساويه جبرى را ساقط مىكنيم مثلا از معادله مزبور « 4 » شيئ را از دو دستگاه حذف مىنمائيم و اينعمل را مقابله گويند .

پس بعد از عمل مقابله معادله به اين شكل مبدّل مىگردد .

28 عدد - 10 شيئ

بعد « 28 » را بر « 10 » تقسيم مىكنيم حاصل 10 / 8 2 - 10 / 28 - شيئ مىشود و همين عدد 10 / 8 2 مطلوب بود .

و بعد از آنكه دانستيم مراد از جبر و مقابله و معادله يا دستگاه جبرى چيست مىپردازيم باقسام آن .

معادلات جبرى يا مفرد است و يا مقارن :

معادلهء مفرد آنست كه تقابل بين جنس واحد باشد يعنى در هركدام از دو طرف دستگاه يك جنس « شيئ يا مال يا كعب » فقط باشد .

مقارن آنست كه با يك جنس جنس ديگرى هم مقارن و همراه باشد و هركدام از اين دو نيز بر سه قسم هستند بقرار ذيل :

اقسام معادلات مفرد

اقسام معادلات مفرد

1 - دستگاه و معادله مشتمل باشد بر مقابله بين عدد و شيئ مانند :

2 شيئ - 10 عدد

2 - دستگاه مشتمل باشد بر مقابله بين اموال و اشياء مانند :

4 مال - 20 شيئ

3 - معادله مشتمل باشد بر مقابله بين عدد و اموال مانند : 5 مال - 20 عدد .