اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٦

[ فصل اول شرح مقدمات جبر ]

پس مرتبه هفتم كه اجتماع هفت شيئ است معادل مىشود با دو مال و يك كعب يعنى مال مال الكعب .

و مرتبه هشتم مال كعب الكعب و مرتبه نهم كعب كعب الكعب است .

قوله : و مضروبه فى نفسه : يعنى حاصل ضرب شيئ در خودش .

قوله : و فيه كعبا : ضمير در « فيه » به مال راجع است .

قوله : و فيه مال مال : ضمير در « فيه » به كعب عود مىكند .

قوله : و فيه مال كعب : ضمير در « فيه » به مال مال راجع است .

قوله : و فيه كعب كعب : ضمير در « فيه » به مال كعب عود مىكند .

قوله : ثمّ احدهما كعبا : ضمير در « احدهما » به مالين راجع است .

قوله : ثمّ كلّ منهما كعبا : ضمير در « منهما » به مالين برمىگردد .

متن : و الكلّ متناسبة صعودا و نزولا فنسبة مال المال الكعب كنسبة الكعب الى المال .

و المال الى الشّيئ و الشّيئ إلى الواحد و الواحد الى جزء الشّيئ و جزء الشّيئ الى جزء المال و جزء المال الى جزء الكعب و جزء الكعب الى جزء مال المال .

ترجمه و شرح : مراتب و ارقام جبرى « شيئ . مال . كعب . مال المال تا آخر » داراى دو نسبت هستند :

1 - نسبت صعودى .

2 - نسبت نزولى .

امّا نسبت صعودى اينستكه بگوئيم نسبت شيئ بمال مانند مال است بكعب و نسبت مال بكعب مانند نسبت كعب است بمال المال و نسبت كعب بمال المال مانند نسبت مال المال است به مال الكعب و نسبت مال المال بمال الكعب مانند مال الكعب است بكعب و امّا نسبت نزولى مرحوم مصنّف از مال المال به پائين شروع كرده‌اند ما هم طبق عبارت ايشان شرح مىدهيم به اين تقرير :

نسبت مال المال بكعب مانند نسبت كعب است بمال و نسبت مال بشيئ