اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ١٨٠

فصل سوّم در بيان مساحت اجسام

و امّا مخروط مستدير ناقص قائم مساحت آن مساويست با نصف مجموع دو دائره فوق و تحت در خطّ و اصل ميان دو محيط قاعده از يك طرف فقط .

و امّا مخروط مستدير ناقص مائل مساحت آن مساويست با مجموع نصف دو دائره در مجموع نصف دو خطّ اقصر و اطول .

متن : الفصل الثّالث في مساحة الأجسام

امّا الكرة فاضرب نصف قطرها في ثلث سطحها .

او الق من مكعّب القطر سبعه و نصف سبعه و من الباقى كذلك و امّا قطعتها فاضرب نصف قطر الكرة في ثلث سطح القطعة .

ترجمه :

فصل سوّم در بيان مساحت اجسام

فصل سوّم در بيان مساحت اجسام

امّا مساحت كره :

نصف قطرش را در ثلث سطحش ضرب كن و حاصل ضرب مساحت كره است .

يا از مكعّب قطر سبع و نصف سبعش را كسر كرده و از باقيمانده نيز همچنين سبع و نصف سبعش را كم كن باقيمانده مساحت كره مىباشد .

و امّا قطعه كره :

براى تحصيل مساحت آن بايد نصف قطر كره را در ثلث سطح قطعه ضرب كنى و حاصل ضرب مساحت مىباشد .

شرح در اين فصل مرحوم مصنّف مساحت اجسام را بيان مىكند :

مساحت كره : براى بدست آوردن مساحت جسم كره دو طريق مرحوم مصنّف بيان مىكنند :