اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ١٧٠

محلّ و موقع استخراج عمود

1 - طريقى است كه صاحب انوار نقل كرده است كه اختصاص بمربّع دارد و آن اينستكه :

قطر آن را در خودش ضرب كرده بعد حاصل را نصف كرده و خارج قسمت با مساحت مساوى است .

2 - طريقى است كه در معيّن و شبه معيّن مىباشد و آن اينستكه تفاوت بين نصف دو قطر را بدست آورده بعد حاصل را در خودش ضرب كرده و سپس از مربّع يكى از اضلاع كم مىكنيم باقيمانده مساويست با مساحت آن .

متن : و امّا كثير الاضلاع فالمسدّس و المثمّن فصاعدا من زوج الاضلاع تضرب نصف قطره في نصف مجموعها فالحاصل جواب .

و قطره الواصل بين منتصفى متقابليه .

و ما عداها يقسّم بمثلّثات و تمسح و هو يعمّ الكلّ .

و لبعضها طرق كذوات الاربعة .

ترجمه : و امّا مساحت كثير الاضلاع :

پس در مسدّس و مثمّن و كثير الاضلاعى كه اضلاعش بيشتر است و زوج الاضلاع مىباشد مىبايد نصف قطرش را در نصف مجموع اضلاع ضرب كنى و حاصل ضرب جواب مىباشد و قطر آن عبارتست از خطّى كه بين نصف دو ضلع مقابل را بهم وصل مىكند .

و غير كثير الاضلاع‌هاى مزبور را مىبايد به مثلّث‌هائى تقسيم كرده و مساحت آنها را بدست آورده و جملگى را با هم جمع كنى و مجموع مساحت‌ها همان مساحت كثير الاضلاع مىباشد و اين طريق البتّه در تمام كثير الاضلاع‌ها جاريست چه زوج الاضلاع و چه فرد الاضلاع .

شرح امّا تحصيل مساحت كثير الاضلاع :