اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ١٥٠

اقسام خطّ و شرح آنها

شرح

اين عبارت مربوطست بتقسيمات خطّ .

خطّ يا مستقيم است و يا غير مستقيم :

خطّ غير مستقيم نيز بر دو قسم است :

1 - پرگارى « منحنى » .

2 - غير پرگارى « شكسته » .

خطّ منحنى عبارتست از خطّى محدّب كه اگر در داخلش نقطه‌اى فرض كنيم و از آن نقطه بسطح داخلى آن خطوطى وصل شود تمام باهم مساوى باشند .

خطّ شكسته آنست كه از چند پاره خطّى كه به طرز مخصوصى بهم وصل شده باشند درست شده باشد .

و امّا خطّ مستقيم عبارتست از كوتاه‌ترين خطّى كه دو نقطه را بهم وصل كند .

و از امتيازات آن اينستكه هر وقت بطور مطلق اسم خطّ را بردند و قيدى همراهش نياوردند اينقسم مراد است .

و براى اينقسم از خطّ ده اسم مشهور مىباشد بقرار ذيل :

ضلع ، ساق ، مسقط الحجر ، عمود ، قاعده ، جانب ، قطر ، وتر ، سهم ، ارتفاع كه شرح هركدام انشاء اللّه در بين ابحاث آتيه مىآيد .

يكى ديگر از امتيازات خطّ مستقيم اينستكه :

اگر با خطّى ديگر مانند خودش تلاقى داشته باشد نمىتواند بر سطح محيط باشد بلكه براى احاطه بر جسم ناگزيريم لااقلّ از سه خطّ .

متن : و السّطح ذو الإمتدادين فقط .