اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — الصفحة ١٤٧

مقدّمه در تعريف مساحت

و امّا فصول ثلاثه :

فصل اوّل در بيان مساحت سطوح مستقيم الاضلاع .

فصل دوّم در بيان مساحت بقيّه سطوح .

فصل سوّم در بيان مساحت اجسام .

متن : مقدّمة :

المساحة استعلام ما فى الكمّ المتّصل القارّ من امثال الواحد الخطّى او ابعاضه او كليهما انكان خطّا . او امثال مربّعه كذلك انكان سطحا . او امثال مكعّبه كذلك انكان جسما .

ترجمه :

مقدّمه در تعريف مساحت

مقدّمه در تعريف مساحت

مساحت عبارتست از بدست آوردن مقدارى كه در كمّ متّصل قار مىباشد بواسطه واحد خطّى يا ابعاض آن و يا هر دو مشروط باينكه كمّ مزبور خطّ باشد .

و يا بواسطه مربّع يا ابعاض آن و يا هر دو آن را تحصيل مىكنند در صورتى كه كم سطح باشد .

و يا بواسطه مكعّب يا ابعاض آن و يا هر دو آن را بدست مىآورند در فرضى كه كمّ جسم باشد .

شرح تعريف مساحة : قبل از اينكه وارد شرح و تعريف مساحت شويم مفرداتى در اين تعريف هست كه لازمست قبلا شرح آنها داده شود سپس به شرح عبارت بپردازيم :

كمّ : عبارتست از عرضى كه ذاتا قابل تقسيم است .

پس قهرا بايد داراى اجزاء باشد .

و آن بر دو قسم است :

1 - كمّ متّصل .

2 - كمّ منفصل .