محقق اردبيلى ( فارسى ) — الصفحة ٦٦٤
تأليفات مقدس اردبيلى
5 - استيناس المعنوية « 1 » در علم كلام .
6 - بحر المناقب « 2 » .
7 - زبدة البيان فى شرح آيات الأحكام .
8 - الزّبدة فى الفقه ( فارسى ) احتمال دارد اين كتاب همان « خلاصة الفقه » كمال الدين اردبيلى باشد كه در سال 942 ه . ق به فارسى تأليف يافته است . « 3 »
9 - حاشيه بر الهيات شرح تجريد الاعتقاد خواجه نصير طوسى ( اين حاشيه بعد از فراغت از تأليف مجمع الفائده بوده است و در سال 986 ه . ق اين حاشيه را به اتمام رسانده است ) . « 4 »
علامه اعجاز حسين مىنويسد :
« من بعضى از حواشى اردبيلى را بر مبحث امامت هم ديدهام . » « 5 »
10 - حاشيه بر « شرح عضدى بر مختصر الاصول ابن حاجب » .
علامه افندى مىگويد : « من اين كتاب را به خط اردبيلى ديدهام . » « 6 »
11 - رسالهء خراج ( و يا حاشيه بر خراجيهء محقّق ثانى ) .
اين رساله معروف به خراجيهء اولى مىباشد و همانطور كه مقدّس اردبيلى در اوّل كتابش تصريح كرده آن را در دفاع از فاضل قطيفى و ردّ نظريهء محقّق ثانى - ره - نگاشته و در آن دلائل حرمت خراج را بهطور تفصيل آورده است . يكى از علماى معاصر او ، فاضل شيبانى ، خراجيهء اردبيلى را به نقد كشيده و از رأى محقّق ثانى - ره - دفاع كرده است . مقدّس اردبيلى دوباره مطلبى به اختصار در جواب فاضل شيبانى نوشته و بر تحريم خراج تأكيد كرده است كه ظاهرا ديگر فاضل شيبانى پاسخى به اين خراجيهء دوّم نداده است .
( 1 ) . « الذريعه » ، ج 2 / 37 . ( 2 ) . « الذريعه » ، ج 3 / 48 . ( 3 ) . ر . ك : « مرآة الكتب » ، ج 3 / 44 . « كشف الحجب » ، ص 303 . ( 4 ) . « مراة الكتب » ، ج 2 / 120 - الذريعه ، ج 6 / 114 . ( 5 ) . « كشف الحجب » ، ص 178 . ( 6 ) . « رياض العلماء » ، ج 1 / 57 .