محقق اردبيلى ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٠
نكاتى از كتاب زبدة البيان
و ذيل آن مىفرمايد : بعيد نيست استدلال به اين آيه بر اينكه اراده انسان كه ديگران او را بر كارى كه كرده و يا نكرده ستايش كنند حرام باشد بلكه مىشود استفاده كرد كه فرح و شادمانى بر آن به معنى اعجاب به آنچه كه انجام داده نيز حرام باشد .
و بعد از ذكر رواياتى مىفرمايد : در احياء العلوم گفته است : خبرى نقل شده كه اگر صحيح باشد ما همه در هلاكتيم و آن اين است : روايت شده كه از شخصى در محضر پيامبر نام برده شد و مورد مدح و ثنا قرار گرفت ، پيامبر فرمود :
اگر او به آنچه درباره‌اش گفتيد راضى باشد هر آينه داخل در دوزخ خواهد گرديد .
آن گاه مرحوم اردبيلى مىفرمايد : من مىگويم همان آيه كفايت مىكند « 1 » ( يعنى هرچند اين خبر ، صحيح و وارد نباشد آيهء كريمه ، اين معنى را مىرساند و همان كافى است ) .
و در ذيل آيهء شريفه « فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً » « 2 » بعد از تفسير و تبيين مفاد آن مىفرمايد :
« اين آيه شريفه با تفسير گذشته دلالت بر وجوب اخلاص و اشتراط آن در عبادت دارد به‌طورى كه حتى بعد از انجام آن ، انسان عجب پيدا نكند و شادمان به عمل خود نگردد . »
آن‌گاه مىفرمايد : و دلالت مىكند بر همين معنى گفتار خداوند : « يُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا . . . » « 3 » و اين مطلب در نهايت اشكال و صعوبت مىباشد خداوند كمك كرده و عفو فرمايد . « 4 »
مطلب ديگر اينكه راجع به آيهء فوق : « قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى إِلَيَّ أَنَّما »
( 1 ) . زبدة البيان ص 206 و 207 . ( 2 ) . سورة كهف آيه 110 . ( 3 ) . سورهء آل عمران آيهء 188 . ( 4 ) . زبدة البيان ص 134 و 135