محقق اردبيلى ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٩
نكاتى از كتاب زبدة البيان
پس هم دال بر عبادت است و هم اخلاص در عبادت ، و آن نيت براى خداست .
پس اخلاص ، واجب است و ترك آن و رياء كردن حرام است .
« وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » دال بر عدم جواز از استعانت از غير ، در عبادت خداوند بلكه در همه امور ، جز آنچه با دليل خارج شده مىباشد و اقلا مرجوحيت استعانت از ديگران را مىتوان استفاده كرد .
« اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » دلالت دارد بر اينكه طلب خير از خداوند ، راجح است به‌ويژه اصل خير و اساس آنكه راه راست و آيين اسلام است و مشروعيت دعا از آن استفاده مىشود .
سپس فرموده‌اند : و بدان كه در نظم سوره ، دلالت بر طريق تعليم دعا مىباشد كه اوّل نام خدا برده شود و آنگاه حمد الهى و ثناء بر ذات مقدس او و بعد توسل به عبادت و آنگاه دعا و درخواست از خداوند عالم بشود .
و بعد مىفرمايد : و من نديدم احدى را كه توجه به استنباط اين احكام از فاتحه داشته باشد بله در تفسير آن مطالبى را ذكر كرده‌اند كه مىتوان اين احكام را از آن استنباط كرد و گويا علما اين نكات را از جهت ظهور و روشنى آنها و يا براى وجود آن در آيات ديگر در اينجا متعرض نشده‌اند . « 1 »
نكاتى از كتاب زبدة البيان
نكاتى از كتاب زبدة البيان
مرحوم اردبيلى در باب زكات ، اين آيه كريمه را ذكر كرده : « و لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَوْا وَ يُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِما لَمْ يَفْعَلُوا فَلا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفازَةٍ مِنَ الْعَذابِ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ » « 2 » و مپندار آنان را كه شادمان مىشوند به آنچه كه انجام داده‌اند و دوست مىدارند كه ستايش شوند در برابر كارى كه انجام نداده‌اند البته گمان مدار كه از عذاب خدا رهايى داشته باشند ، و براى آنان عذابى دردناك است .
( 1 ) . زبدة البيان ص 4 - 7 . ( 2 ) . سوره آل عمران آيهء 188