الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٦
علي بن الحسين بن محمّد بن أحمد بن الهثيم بن عبد الرحمن بن مروان بن عبد اللّه بن مروان بن محمّد بن مروان بن الحكم القرشي الأموي المرواني معروف به « ابو الفرج اصفهاني » « 1 »
و يؤيد ما قلناه بقية اسم الكتاب و هو قوله : معادن الجوهر .
و نيز بدان كه : مسعودى بر جماعتى از عامه و خاصه اطلاق مىشود ، لكن معروف نزد ما همين شيخ معتمد جليل است . و گفتهاند : چون نسبش به عبد اللّه بن مسعود صحابى مىرسد از اين جهت او را مسعودى گفتهاند ، و صاحب رياض العلماء گفته كه :
عجب است كه مسعودى جدّ شيخ طوسى است از طرف مادر چنان كه نقل شده ، و با اين حال شيخ در فهرست و رجال ترجمهء او را ذكر نفرموده و نجاشى و علّامه و امثال ايشان او را ذكر كردهاند .
علي بن الحسين بن محمّد بن أحمد بن الهثيم بن عبد الرحمن بن مروان بن عبد اللّه بن مروان بن محمّد بن مروان بن الحكم القرشي الأموي المرواني معروف به « ابو الفرج اصفهاني » « 1 »
علي بن الحسين بن محمّد بن أحمد بن الهثيم بن عبد الرحمن بن مروان بن عبد اللّه بن مروان بن محمّد بن مروان بن الحكم القرشي الأموي المرواني معروف به « ابو الفرج اصفهاني » « 1 »
شيعهء زيدى صاحب اغانى « 2 » و مقاتل الطالبيين « 3 » ، و كتاب ما نزل من القرآن في أمير المؤمنين عليه السّلام ، و كتاب كلام فاطمه عليها السّلام في فدك ، إلى غيرذلك .
در مجالس المؤمنين است كه ، يافعى گفته كه او اصفهانى الأصل بغدادى المنشأ است ، و از عجايب آنكه مروانى شيعى بوده « 4 » ، به خدمت بسيارى از علما رسيده و علّامهء زمان خود گرديده بود ، و در علم تاريخ و انساب ماهر و در كتابت و شعر
( 1 ) . در مورد ابو الفرج اصفهانى ر . ك : امل الآمل ، ج 2 ، ص 181 ؛ اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 198 ؛ روضات الجنات ، ج 5 ، ص 220 ؛ فهرست ابن النديم ، ص 127 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 1 ، ص 138 ؛ الاعلام ، ج 5 ، ص 88 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 7 ، ص 78 ؛ الذريعه ، ج 2 ، ص 249 ، ج 8 ، ص 287 ، ج 9 ، ص 742 و ج 21 ، ص 376 ؛ تاريخ التراث ، ج 1 ، ب 2 ، ص 280 ؛ لغتنامه دهخدا ، « ابو الفرج » ، ص 716 ؛ ترجمه مقاتل الطالبييّن مقدمه از سيد هاشم رسولى محلاتى ؛ البداية و النهايه ، ج 11 ، ص 23 ؛ تاريخ ابن الوردى ، ج 1 ، ص 407 ؛ تاريخ بغداد ، ج 11 ، ص 398 ؛ جامع الرواة ، ج 1 ، ص 574 ؛ الكامل فى التاريخ ، ج 8 ، ص 581 ؛ شذورات الذهب ، ج 3 ، ص 19 ؛ العبر ، ج 2 ، ص 305 ؛ مرآة الجنان ، ج 2 ، ص 359 ؛ معجم الادباء ، ج 5 ، ص 149 ؛ المنتظم ، ج 7 ، ص 40 ؛ نامه دانشوران ، ج 4 ، ص 44 ؛ النجوم الزاهره ، ج 4 ، ص 15 ؛ وفيات الاعيان ، ج 2 ، ص 468 ؛ يتيمة الدهر ، ج 3 ، ص 114 ( 2 ) . براى نخستينبار در بيست جزء در سال 1285 ه . ق . در بولاق مصر به چاپ رسيد و جزء 21 آن را مستشرق هندى در سال 1905 م . در ليدن چاپ كرد ( 3 ) . در سال 1949 م . با تحقيق سيد احمد صقر در قاهره منتشر شده و به فارسى نيز ترجمه شد . در اين كتاب ، شهدا و كشتههاى خاندان ابو طالب معرفى شدهاند ( 4 ) . ميزان الاعتدال ، ج 3 ، ص 123 ، شماره 5825 ؛ مرآة الجنان ، ج 2 ، ص 359 ، سنه 356