الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١١

عبد الكريم الإيرواني « 1 »

پيوسته چشم به مرگش نهاده‌اند كه در عزايش جامه‌هاى كهن بدرند و لباس‌ها [ ى ] نو از خز و ديباى چينى ببرند ، چه بزرگان گفته‌اند : سيم بخيل از خاك وقتى بيرون آيد كه در خاك رود .

بخيل توانگر به دينار و سيم * طلسمى است بالاى گنجى مقيم « 1 »

و بخيل را بعد از مرگ كسى ياد نكند ؛ چه هركس را در زندگى او نانش نخورند در مردگى نامش نبرند . پس بخيل بيچاره در دنيا خوار و در عقبا گرفتار است . و لقد أجاد أبو الفتح البستي في قوله :

من جاد بالمال مال النّاس قاطبة * إليه و المال للإنسان فتّان

من كان منّاعا للخير « 2 » فليس له * عند الحقيقة إخوان و أخدان

و قال عليه السّلام : « لكلّ امرئ في ماله شريكان : الوارث و الحادث » ؛ « 3 » فرمود أمير المؤمنين عليه السّلام :

از براى هر شخصى در مال او دو شريك است : يكى وارث كه مال را مىبرد ، و ديگر حوادث روزگار كه مفنى اموال است .

و نظير همين كلمهء مباركه است قول آن جناب نيز : « بشّر مال البخيل بحادث او وارث » « 4 » . پس آدم عاقل آن است كه پيش از آن‌كه شركاى او اموال او را ببرند براى آخرت خود كارى بكند .

خذ من تراثك ما استطعت فإنّما * شركاؤك الأيّام و الوارث

لم يقض حقّ المال إلّا معشر * نظروا الزّمان يعيث « 5 » فيه فعاث

خور و پوش و بخشاى و راحت رسان * نگه مى چه دارى ز بهر كسان

زر و نعمت اكنون بده كان توست * كه بعد از تو بيرون ز فرمان توست « 6 »

تو با خود ببر توشهء خويشتن * كه شفقت نيايد ز فرزند و زن

غم خويش در زندگى خور كه خويش * به مرده نپردازد از حرص خويش

( 1 ) . كليات سعدى ، چاپ فروغى ، ص 289 ( 2 ) . در كشكول شيخ بهايى ، ج 2 ، ص 49 « من كان للخير مناعا فليس له » على الحقيقه . . . است ( 3 ) . نهج البلاغه ، ص 1245 ، حكمت 229 ( 4 ) . شرح صد كلمه ابن ميثم ، ص 93 ( 5 ) . يعنى تباهى مىرساند در آن . ر . ك : صد كلمهء قصار ، ص 69 ( 6 ) . كليات سعدى ، ص 271