ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨
- 4 - صانع تعالى مريد است
و أيضا بعض الممكنات يخصّص بالإيجاد في وقت دون ما قبله و بعده مع التساوي فلا بد من مرجح غير القدرة و العلم .
- 4 - صانع تعالى مريد است
- 4 - صانع تعالى مريد است
متن : اين‌كه خداوند بعضى از ممكنات را آفريده [ نه همهء آن‌ها را ] آن هم در وقت خاصى [ نه پيش از آن ] ارادهء خدا را اثبات مىكند .
شرح : مسلمانان اتفاق دارند بر اين‌كه خداوند مريد است ، ليكن در معناى اراده اختلاف دارند :
ابو الحسين اراده را همان داعى قرار داده است ، بدين معنا كه همان علم خداى متعال به مصلحتى كه در فعل [ - آفرينش ممكنات ] نهفته - همان مصلحتى كه داعى و انگيزهء ايجاد آن است - مخصص انجام آن [ در زمان خاص ] بوده و همان ، اراده است .
نجار معتقد است : اراده امرى سلبى است ، و آن عبارت است از مغلوب نبودن و مورد اكراه قرار نگرفتن خداوند ، [ و به ديگر سخن : مريد بودن خداوند بدين معناست كه كسى او را اجبار و يا اكراه بر انجام كارى نمىكند ، و هرچه او مىكند بدان خشنود است . ]
از كعبى نقل است كه : بازگشت اراده به آن است كه خداوند به افعال خود ، علم و به افعال ديگران ، امر دارد . [ يعنى وقتى مىگوييم : خداوند خواست [ - اراده كرد ] كه آسمان و زمين را بيافريند و آن‌گاه آن‌ها را آفريد ، بدين‌معناست كه پيش از آفرينش آن‌ها به كار خود علم داشت و با آگاهى آن را صورت داد . و وقتى مىگوييم :
خداوند از انسان‌ها خواسته كه نماز بخوانند ، بدين معناست كه بدان امر كرده است . ]