علاقة التجريد ( شرح فارسى تجريد الاعتقاد ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٣

مسألهء چهارم در احكام كمّ است

شرح خود نقل نموده « 1 » .

و در شرح ملّا على « 2 » و حاج محمود نيريزى « 3 » و اصفهانى مثال آنچه با كمّ جمع در يك محلّ باشد ، سواد و بياض نقل شده ، كه با كمّ در جسم است ليكن / * الف / 107 / [ به ] شدّت و ضعف كه علّامه نقل نموده ، در مقوّى عليه من بعد خواهد منعش در كم آمد .

مسألهء چهارم در احكام كمّ است

مسألهء چهارم در احكام كمّ است

و قال : و يعرض ثانى القسمين فيهما لاوّلهما . « 4 »

بيان شد سابق كه كمّ يا متّصل است يا منفصل ، و ايضا يا ذاتيست يا عرضى است ؛ پس ثانى از قسمين در اين دو قسمت كه آن عرضى باشد عارض ذاتى مىشود . پس بتحقيق كه جسم تعليمى گاهى عارض آن مىشود انقسام ، پس عارض آن مىشود تعدّد مثل آن كه زمان منقسم به ساعات و شهور و ايّام و اعوام مىشود ، و ايضا زمان متّصل بالذّات است ، عارض آن مىشود كه تقدير كرده شود به مسافت ، پس گفته شود كه اين زمان حركت در آن يك فرسخ است [ ب - 140 ] . پس ظاهر شد معنى قول مصنّف - رحمه اللّه - كه گفته :

« ثانى دو قسم عارض اوّل دو قسم مىشود » ، چه معنى دارد .

( 1 ) . كشف المراد / 204 ( 2 ) . شرح التجريد / 222 ( 3 ) . نيرزى ( 4 ) . كشف المراد / 204 : نسخه‌ها : عنهما