علاقة التجريد ( شرح فارسى تجريد الاعتقاد ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٥

مسألهء ثالثه در بحث از ؟ ؟ مركّبات است

به اين كه گاه باشد كه التزام نمايند قايلين اين مذهب كون فساد را در / * ب / 82 / امتزاج مركبّات ، و دليلى بر بطلان آن نيست . و بازگفته است بنابراين مذهب اين را كه مزاج به استحالهء اركان مىباشد و استحاله مبنى بر كون است ، از جهت [ ب - 107 ] آن كه اجزاء ناريّه كه مخالف مركّبات است هبوط از كره اثير « 1 » نمىكند ، بلكه متكوّن مىشود در اينجا . « 2 »

و در شرح حاج محمود واقع است كه با حفظ صور بسايط جايز نخواهد بود فعل احد مثلين در ديگرى مثل آب حار در آب بارد . و جواب گفته كه صورت آبى دو فعل مخالف به توسّط دو كيفيّت مخالف متقابل كه حار و بارد است ممكن است كه بكند .

قال : ثمّ تختلف الامزجة فى الاعداد بحسب قربها و بعدها من الاعتدال . « 3 »

أمزجه در مركّبات معدّ و معين صور است و آماده مىكند قبول صور مركّبات و قواى معدنيّات و نباتات و حيوانات را ، ليكن به عنوان اختلاف . اين است مقصود مصنّف - رحمه اللّه - كه گفته : « ثمّ تختلف الأمزجة فى الاعداد » يعنى در معدّ بودن مختلفند . و بيان آن اين است كه مركّبات سه قسمند .

يكى صاحب قوّة و صورت معدنيست كه نفسى ندارد .

و يكى صاحب صورت و قوّت نباتيست كه نفس غاذيه و ناميه و مولّده مثل خود دارد ، ليكن حسّ و حركت اراديّه ندارد .

( 1 ) . م : اثر ( 2 ) . شرح التجريد / 176 ( 3 ) . كشف المراد / 165