علاقة التجريد ( شرح فارسى تجريد الاعتقاد ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٢

[ مسألهء ] اوّل « 3 » بحث از اجسام فلكيّه است

استقامت و رجوع مىباشد ، پس گويا متحيّره‌اند بخلاف نيّرين و ثوابت .

و از اين بيست و چهار تا فلك ده تاى اينها مركزشان با مركز ارض موافق است ، و حركت مىكند فلك اعلى به حركت اولى يوميه سريعه از / * ب / 77 / مشرق به مغرب ، و حركت مىكنند مادون آن به حركت آن ، و حركت مىكند فلك ثوابت به حركت ثانيهء بطيئه از مغرب به مشرق . و مادون آن نيز بالعرض متحرّكند به اين نحو .

و « ممثّلات » فلك البروج را به سبب مماثلت با ايشان در منطقه و قطب « ممثّلات » مىگويند .

قال : و الكلّ بسائط . « 1 »

رفته‌اند به اين كه فلك بسيط است ، از جهت آن كه هر مركّبى راه دارد به سوى آن انفكاك ، و انحلال ، و فلك را انحلال و انفكاك در آن در اين مدّت متماديه متطاوله راه نيافته ، پس بسيط خواهد بود ، و اين حكم واجب است نزد ايشان . و ممكن است نزد ما از جهت آن كه اجسام نزد ما حادث است ، و ممكن است كه تغيير و انحلال در آنها .

و بعضى كه گفته‌اند كه بايد فلك كروى باشد ، چون از طبيعت واحده شكل واحد به هم مىرسد ، نقض نموده‌اند بر ايشان به تدوير كه كروى نيست .

( 1 ) . كشف المراد / 157