علاقة التجريد ( شرح فارسى تجريد الاعتقاد ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٩

مسألهء تاسعه در اين است كه عناصر علل ذاتى بعضى از براى بعض نيستند

مسألهء تاسعه در اين است كه عناصر علل ذاتى بعضى از براى بعض نيستند

مسألهء تاسعه در اين است كه عناصر علل ذاتى بعضى از براى بعض نيستند

قال : و ليس الشّخص من العنصريّات علّة ذاتية لشخص آخر منها و الّا لم تتناه الاشخاص « 1 » و لاستغنانه عنه بغيره ، و لعدم تقدّمه ، و لتكافؤهما ، و لبقاء أحدهما مع عدم صاحبه . « 2 »

يعنى شخص عنصريّات - مثل شخصى از نار - علّت ذاتيه شخص ديگر از نار نمىتواند شد ، به پنج وجه :

اوّل : آن كه اگر شخص علّت شخصى بشود لازم مىآيد تسلسل اشخاص « 3 » مرتبه غير متناهيه كه موجود باشند « 4 » دفعة واحدة ، و ثانى باطل است .

امّا ملازمه : از جهت آن كه علّت ذاتيه اقتضاى ترتّب معلول بر آن شخص مىكند ، و الّا / * ب / 59 / ذاتى آن نخواهد بود ، و معلول از آن شخص نيز شخصيست از آن ، و فرض اين است كه شخص از آن نيز علّت ذاتيه شخص ديگر از آن است ، پس ترتّب در اشخاص « 5 » مترتّبه موجود به هم مىرسد .

وجه دويم : آن كه شخص ثانى از عناصر مثل نار مستغنيست از شخص خاصّى از نار ، به جهت آن كه هر شخص از نار كافيست در اين معنى و خصوص شخص خاصّى در كار نيست ، پس به شخصى كه آن


( 1 ) . م : الاشخصاص ( 2 ) . كشف المراد / 122 - 123 . ن : حاجته ( 3 ) . ن : اشحضاص ( 4 ) . الف : باشد ( 5 ) . ن : م : اشحضاص