علاقة التجريد ( شرح فارسى تجريد الاعتقاد ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٦

مسألهء نهم در تقابل ميان وحدت و كثرت است

داشت ، و همچنين الى غير النّهاية ؛ پس در اين صورت وحدت امر عقلى حاصل در عقل است در صورت عدم انقسام نسبت به موصوف آن وحدت ، / * ب / 45 / و وحدت عارض معقول اوّل كه موصوف آن است مىشود ، و همچنين كثرت از جهت آن كه ممكن نيست تصوّر وحدت و كثرت قائم به نفس ، بلكه هميشه [ ب - 58 ] عارض غيرند .

مسألهء نهم در تقابل ميان وحدت و كثرت است

مسألهء نهم در تقابل ميان وحدت و كثرت است

قال : و تقابلهما لاضافة العلّية و المعلوليّة و المكياليّة و المكيليّة ، لا لتقابل جوهرى بينهما « 1 » .

وحدت اگر چه عارض همه اشيا مىشود حتّى به نفس كثرت ، لكن جمع نمىشود با كثرت از حيثيّت واحده در موضوع واحد ، پس ميان اينها تقابل است ، و من بعد معلوم مىشود كه اصناف تقابل چهارتاست :

[ 1 ] : تقابل سلب و ايجاب ،

[ 2 ] : و عدم و ملكه ،

[ 3 ] : و تضايف ،

[ 4 ] : و تضادّ .

و نيست ميان وحدت و كثرت تقابل ذاتى به يكى از اين انحاى اربعه ، از جهت آن كه وحدت مقوّم كثرت است و مبدأ آن است ، و هر

( 1 ) . كشف المراد / 101