علاقة التجريد ( شرح فارسى تجريد الاعتقاد ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١

مسألهء ثالثه در اين است كه وجود زايد بر ماهيات است

دالّ است « 1 » بر زيادتى وجود .

قال و تركّب الواجب « 2 » .

اين وجه سابعيست كه وجود جزء نيست در ماهيّات ؛ به جهت آن كه وجود در واجب و ممكن مشترك معنوى است ، و اگر اصل وجود مقتضى تركّب بود ، پس در واجب نيز به سبب شركت معنوى مقتضى اين معنى مىبود .

و ملّا على در شرح « 3 » خود گفته كه هرگاه وجود داخل در كلّ نباشد يعنى جزء در كلّ نباشد ، لازم نيست كه خارج از كلّ باشد ؛ پس ممكن است كه در واجب عين باشد ، و در ممكن جزء ، چنانچه جميع « 4 » مىگويند در واجب عين ماهيّت ، و در ممكن است ، و ممكن عرض است . كه اين متن نفى تركّب واجب نمايد ، نفى اين معنى در ممكن از دلايل ديگر مستفاد باشد .

مؤيّد اين حمل آن كه ملّا محمود نيريزى شرح اين متن را به اين نحو نموده كه اگر در واجب تعالى « 5 » وجود يا در جميع موجودات جزء باشد ، تركّب واجب لازم مىآيد كه مفسده تركّب واجب را گفته فقط ، نه ممكن را .

( 1 ) . م : - است ( 2 ) . كشف المراد / 27 ( 3 ) . شرح التجريد / 10 ( 4 ) . اخ : جمعى ( 5 ) . ن : - تعالى