مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٢
روزهء مشكل‌گشا « 3 »
نمىكنند ، و مىگويند كه « گنگا » يعنى آن رودخانه كه بجاى معبود اوست او را قبول نكرده است و او از بدكاران است .
و در ميان كلكتّه « 1 » و مرشدآباد « 2 » محلّى است كه آن را « مرده گام » مىنامند كه از مردگان فرار كرده آباد شده است ، و ايشان را داخل اموات مىدانند ، و عجب آن است كه خود نيز همين معنى را معتقدند .
روزهء مشكل‌گشا « 3 »
روزهء مشكل‌گشا « 3 »
و از آن جمله آن است كه : از صبح تا سه ساعت تقريبا روزه مىگيرند به جهت قضاء حوايج ، و اين را « روزهء مشكل‌گشا » يعنى : حضرت امير عليه السلام مىنامند ، و از آن جمله « رات جگه « 4 » » يعنى شب‌بيدارى است ، و كيفيّت آن ؛ آن « 5 » است كه آرد را با شيرينى خمير كرده « گوليله‌ها « 6 » » ساخته تا صبح به سرخ كردن و پختن آن مشغول مىشوند ، و در هنگام صبح كاذب
( 1 ) كلكتّه « Calcutta » شهر و بندر معروف هندوستان ، واقع در كنار خليج بنگال و رود « هوگلى » « Hugli » ، يكى از شاخه‌هاى رودخانهء گنگ ، اين بندر مركز حكومت بنگال باخترى و مركز بازرگانى ، بافندگى ، فلزكارى ، كشتىسازى ، و محصولات شيميائى كشور جمهورى هند است . . . ( فرهنگ معين ) ( 2 ) مرشدآباد « Morshed abad » ، ناحيه‌اى از كشور هندوستان كه واقع در ايالت بنگال مىباشد . ( فرهنگ معين ) ( 3 ) عليه السلام : « ب ، ج » . ( 4 ) رت جگا ( تلفظ امروزى ) . ( 5 ) اين : « ب ، ج » . ( 6 ) گوليله - گوله - گلوله . در تلفظ محلّى هند گلگلا آمده است .