مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٨٢

[ جماعت انگليسيه ]

و سه لك سپاه با دستگاه نبوده است « 1 » ، و تمام آنها زر مواجب را به صرف اكل و شرب و لباس مىرسانيده‌اند .

و « 2 » از اينجا بايد دانست كه احوال رعيت و كسبه و اصحاب صنايع و حرف در مرحلهء خوشى و كثرت زر به چه مثابه ، و آبادى مملكت به چه حدّ بوده است .

[ جماعت انگليسيه ]

[ جماعت انگليسيه ]

و در اين جزو زمان ملوك الطوايف است ، و هركس به احوال خود مشغول است .

و از آن جمله اغلب ملك دكهن و بنگاله تا به شاه جهان‌آباد كه چشم و چراغ اين ملك بوده است در تصرّف جماعت انگليسيه است ، و اكبر شاه بابرى مسمّى به اسم پادشاه است ، و در سالى دوازده لك روپيه به عنوان تصدّق به او مىدهند ، و زياده از چهل كرور روپيه را خود به « 3 » مصرف مىرسانند ، و سپاه ايشان « 4 » منحصر در قوم خود ، و جمعى از اراذل و اوباش اين ملك « 5 » است و مواجب ايشان نهايت قليل است ، واحدى از اشراف و اعزّهء اين ديار دخيل امور لشگر و رياست ايشان نيست .

( 1 ) نبوده‌اند : « د » . ( 2 ) پس : « د » . ( 3 ) به : در « د » نيامده است . ( 4 ) ايشان : در « الف ، ب ، ج » نيامده است . ( 5 ) مملكت : « الف ، ب ، ج » .