مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٧
ذكر ميوه‌هاى مخصوص هندوستان
نوعى كه در شاه جهان‌آباد و لاهور به هم مىرسد شايد در هيچ ولايتى به آن خوبى نباشد ، و انبه سرآمد ميوه‌هاى اين ولايت است .
در دكهن « 1 » - و از بنگالا تا صوبهء عظيم‌آباد - نهايت تحفه و در نواحى « 2 » شاه جهان‌آباد مخصوص قصبهء « گيرانه » و « جهنجهانه » است ، تخم او آن را از دكهن آورده‌اند ، در كمال خوبى و خوشمزگى بهترين ميوه‌هاى هند است .
در ذوق و رايحه انواع و اقسام بسيار دارد كه شمردن آن از متعذّرات ، و ادراك خوبى لذّتش منحصر بر خوردن است .
امير خسرو دهلوى در مدحش مىسرايد ابيات :
نغزك خوش نغزكن بوستان * نغزترين نعمت هندوستان
نادره صنع حق آمد پديد * نعمتى از عالم بالا رسيد
پير و جوان هر دو خريدار او * طفل بجان عاشق ديدار او
ميوه به باغ ار به يكى دَه بود * پخته شود خوردنش آنگه بود
ميوه نغزك همه ز آغاز بُر * تا حد انجام سزاوار خور
هر شجر او به فلك برشده * گنبد افلاك مدوَّر شده
باغ وى آرامگه دوستان * زيب دِه كشور هندوستان
( 1 ) دكهن - دكن : ولايتى است در هند ، و به اعتبار جهات چون در جنوب افتاده است « دكن » گويند ، و هنديان با هاء « دكهن » نويسند ولى در تلفّظ هاء را نيارند ، ناحيه‌اى است به شكل شبه جزيرهء مثلث ، در جنوب هندوستان كه پايتخت آن حيدرآباد است ( دهخدا ) . ( 2 ) نواح : « د » .