مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦١
فصل اول : صوبه جات كشور هند
« لاهور » « 1 » و بعضى از مورّخين هند ، كابل و كشمير را از مضافات اين مملكت دانند و در عداد صوبه‌جات آن شمارند ، و اللّه العالم .
و اما اقليم سند « 2 » پس صوبه‌جات مشهورهء آن سه است : اوّل ( تتّه ) به دو تاء مثنيهء فوقانيهء مفتوحهء مشدّده . دويّم ( ملتان ) : بضم ميم و سكون لام و تاء مثنيّه فوقانيّه ممدوده و نون ساكنه . سيم ( گجرات ) « 3 » و آن مشهور است .
و اما اقليم دكهن « 4 » پس صوبه‌جات مشهورهء آن شش است :
اول : « احمدآباد » « 5 » ، كه شهر ( بيدر ) در آن است ، و انواع قليانها و ظروف منقّر « 6 » در آن به خوبى ساخته مىشود .
دويم : « برار » « 7 » ، بر وزن سوار .
سيم : « بيجاپور » « 8 » ، به باء موحّدهء تحتيه قبل الياء المثنيه التحتيه ، و جيم فارسى ممدوده ، و پاء فارسى مضمومه و واو وراء ساكنتين - و از بلاد مشهورهء
ديگرش در هند است . ( 1 ) لاهور « Lahore » شهرى است تاريخى و اكنون مركز ايالت پنجاب پاكستان است . ( 2 ) اكنون نام ايالتى در پاكستان است كه مركزش شهر كراچى « Carachi » است ، سنده : « ب ، ج » . ( 3 ) « Gujarat » امروزه نام ايالتى در هند ، و نام شهرى در ايالت پنجاب پاكستان است . ( 4 ) اكنون يكى از ايالات جنوبى هند است ، آندهرا پرديش « Andhera Pradesh » خوانده مىشود . ( 5 ) امروزه مركز ايالت گجرات هند است . ( 6 ) منقّر : نقره‌اى . ( 7 ) شهرى است در ايالت كرناتك « Karnataka » كه مركز آن شهر « بنگلور » است . ( 8 ) شهرى است در ايالت « Karnataka » .