مفردات نهج البلاغه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٥
جهد
مىشود كه جانّ و جنّ يكى است كه هر دو با « انس » مقابل آمده‌اند ، و
آنچه در مجمع و كشاف گفته : جانّ پدر جنّ است
و آنچه راغب گفته : جانّ نوعى از جنّ است
مدرك صحيحى ندارد .
امام صلوات الله عليه فرمايد : « الحمد لله الكائن قبل ان يكون كرسىّ او عرش او سماء او ارض او جانّ او انس » خ 182 ، 262 و دربارهء خدا فرموده « و انهّ لبكل مكان و فى كلّ حين و اوان و مع كل انس و جانّ » خ 195 ، 309
جنى
جنى
: چيدن ميوه :
« جنى الثمرة : تناولها من شجرها »
مجتنى : چينندهء ميوه : « جنّى » چيده شده ، گناه را جنايت گويند كه شخص گناه را به طرف خود مى كشد گوئى مى چيند . راغب استعمال آن را در جنايت به طور استعاره دانسته است . از اين ماده يازده مورد در « نهج » آمده است .
آنحضرت در توصيف ميوه‌هاى بهشتى فرموده : « تجنى من غير تكلّف فتأتى على منية مجتنيها » خ 165 ، 239 آن ميوه‌ها بدون زحمت چيده مى شوند و آنطور كه چيننده بخواهد پيش او مى آيند . امام عليه السلام بابن زمعة كه از وى مال مى خواست فرمود : « انّ هذا المال ليس لى و لالك و انّما هو فى ء للمسلمين و جلب اسيافهم فان شركتهم فى حربهم كان لك مثل حظّهم و الّا فجناة ايديهم لا تكون لغير افواههم » خ 232 ، 353 جناة ( بفتح اول ) چيزى است كه چيده مىشود يعنى : اين مال نه مال من است و نه مال تو ، بلكه غنيمت مسلمانان است و فرآوردهء شمشيرشان ، اگر در جنگ با آنها شركت كرده‌اى ، براى تو مثل سهم آنهاست ، و گرنه آنچه دستهايشان چيده است فقط مال دهانتان مىشود . و در رابطه با اثبات خدا فرموده : « و هل يكون بناء من غير بان او جناية من غير جان » خ 185 ، 271 « جفاة » ( بضم اوّل ) جمع جافى است چنان كه به خوارج فرموده : « فأبيتم علىّ اباء المخالفين الجفاة و المنابذين العصاة » خ 35 ، 80 .
جهد
جهد
: جهد ( به فتح اول و ضمّ آن ) و جهاد : تلاش توأم با رنج
به نظر بعضى جهاد ( بفتح اول ) تلاش در عمل و به ضم آن تلاش در رابطه با قوت و طعام است ،
جهاد كه به معنى تلاش است به معنى جنگ هم آيد ، اجتهاد : تلاش شديد در