نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٢

فصل شانزدهم [ امثالى كه با حرف ضاد شروع مىشود ]

ضجور ناقه‌اى استكه بسيار بانك كند و علبه آنيه كه شير در آنجا دوشند و نصبيت او بنا بر آنست كه بجاى مصدر واقعشده اى تحلب ملاء العلبه و اين مثل از براى بخيل زنند .

ج - ضعث على إبّالة .

ضغث در اصل لغت دسته گياه است خشك و تر بهم آميخته و اباله پشته هيزم است و بعضى اباله بتخفيف خوانند و معنى مثل آنست كه بلائى است بر سر بلاهاى ديگر .

د - ضيّع ما نال بما يرتجي .

ه - أضللت من عشر ثمانيا .

اينمثل در حق كسى گويند كه كارى را بدان تفويص كرده باشند بيشتر به زيان آرد .

و - ضاقت عليه الأرض برحبها .

اين مثل آنجا گويند كه كسى براهى سرگردان شده باشد و سر رشته گم كرده .

ز - أضيع من غمد به غير نصل .

ح - ضرب أخماسا لأسداس .

خمس پنج روز از آب باز بودنست و روز ششم آمدن و اصل در اينمثل آنست كه چون كسى سفرى خواهد كرد نخست شتر را سه روز از آب باز دارد و يا پنج روز تا چون بيرون رود شتر بر بىآبى صبر تواند كرد و اينمثل وقتى گويند كه كسى چيزى اظهار كند و مراد او از آنچيز چيزى ديگر باشد و عرب چون خواهند كه كسى را بجهل نسبت كنند گويند لا يعرف ما ضرب اخماسا لاسداس .

ط - أضيع من يد في رحم . « 1 »


( 1 ) اعيامن يد نيز آورده‌اند .