نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٠

فايده ششم

چند نوعست :

اول تعقيد معنى چنان كه ابو تمام گفت در حق پدرى و پسرى از خوارج كه ايشانرا صلب كردند اول پدر را و آخر پسرش را

ثانيه في كبد السّماء و لم يكن * كاثنين ثان إذ هما في الغار « 1 »

دوم تناقض چنان كه :

أرى هجرها و القتل مثلين فاقصروا * ملامكم فالقتل أغنى و أيسر

سيم ممتنع چنان كه ابو نواس گفته :

با أمين اللّه عش أبدا « 2 » * دم على الأيّام و الزّمن

چهارم مخالفت عرف و عادة چنان كه :

و خال على خدّيك يبدو كأنّه * سنا البرق في دعجاء باد وجومها

متعارف آنست كه خال سياه باشد و روى خوبان سفيد .

پنجم نسبت كردن چيزى به چيزى كه او را آن نباشد چنان كه :

فربّما * أمرّ مذاق العود و العود أخضر

ششم قلب معنى با غير آنچه قصد او باشد چنان كه :

فديت بنفسه نفسي و مالي

چه مراد اين است كه فديت نفسه بنفسى و مالى .

هفتم - آنكه در مدح اوصاف جسمانى هم چو زينت و جمال اكتفا كند چنان كه :


( 1 ) يعنى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و ابو بكر در غار پنهان بودند و اين دو تن در منظر مردم ( 2 ) تقطيعش چنين است يا امى فاعلن ن اللّه عش مستفعلن ابدا فعلن و مصرع دوم همچنين