نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٨

فن هشتم از مقاله اولى از قسم اول از كتاب نفايس الفنون علم بديع

كلمات پيدا گردد چنان كه بمصر و يا كه مصحف او يمص روثا « 1 » باشد و از پارسى چنان كه كهتر تست « 2 » و دوم منتظم چنان كه :

انت الحبيب المحبب * يا حامل الفرقان انت الصابر

انت المحبّب و الحبيب الفاخر « 3 »

و از پارسى : ما در ميان دولت تو ميزييم بيستم - تزلزل و آن عبارت است از آنكه مدح هجو شود يا به عكس بتغيير حركت و سكون چنان كه بيت

ايا نعمان كذّبك الاعادى * فويل ثمّ ويل للمكذّب

و اگر بفتح ذال خوانند ذم باشد و از فارسى چنان كه : سخن هر سريرا كند تا جدار ، چه اگر به كسر جيم خوانند ذم بود و اگر ساكن باشد مدح .

بيست و يكم - مردف و آن شعريرا گويند كه رديف دارد و رديف آنست كه بعد از حرف روى بياورند و در هر بيت باز آيد .

خود را بحيل در فكنم مست آنجا * تا بنگرم آن جان جهان هست آنجا

يا پاى رساندم به مقصود و مراد * يا سر بنهم همچو دل از دست آنجا

و قدماء عرب رديفرا اعتبار نكرده‌اند اكنون بعضى بتكلف بياورند چنان كه در تعريب اين بيت :

القى متساكرا فؤادى ثمّة * كى انظر هل اهل و دادى ثمّة

امّا قدمى تنيلنى مقصودى * او اترك راسى كفوادى ثمة

و صنعت ترجمه نيز از اين دو رباعى معلوم شود و در قافيه مستوى شرح داده شود انشاء اللّه تعالى .

بيست و دوم - تشريع و آن را ذو القافيتين خوانند و ان عبارت است از آنكه

( 1 ) - سركين ميمكد . ( 2 ) - بتصحيف گه بريشت ( 3 ) مصحف صابر ضابر و حبيب خبيث و محب مخبث است .