نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٢

فن هشتم از مقاله اولى از قسم اول از كتاب نفايس الفنون علم بديع

و لا يلحى على جرى العنان الى * ملهى فسحقا له من لايح لاح

و اين قسم از قبيل قسم اول نيست جهت اختلاف لاح بالاحى در حركت و حرف .

ششم - آنكه احد اللفظين در حشو مصراع اول واقع شود و ديگرى در آخر و هر دو متفق باشند در لفظ و معنى چنان كه اين ضعيف گويد .

يجرّ باذيال المكارم و العلى * على هام ارباب العلى و المكارم

و از پارسى چنان كه ديگرى گويد :

اگر بتگر چنان پيكر نگارد * مريزاد آن خجسته دست بتگر

و گر آزر چو تو دانست كردن * درود از جان ما بر جان آزر

هفتم - آنكه همچنان واقع شود اما در لفظ متفق باشند نه در معنى چنان كه

و اذا لبلابل افصحت بلغاتها * فانف البلابل باحتساء بلابل « 1 »

و از پارسى چنان كه :

كريما بده داد من از فلك * چو ايزد تو را هرچه بايست داد

هشتم - آن كه همچنين واقع شود اما در معنى ملاقى باشند و در صورت مختلف چنان كه :

اذ المرء لم يخزن عليه لسانه * فليس على شىء سواه بخزّان

نهم - آنكه همچنين واقع شود اما در صورت و معنى مختلف باشند چنان كه :

منحناها الحرائب غير انّا * اذا جائت منعناها الحرابا

دهم آنكه آخر مصراع اول موافق عجز باشد در صورت و معنى چنان كه :

و من كان با لبيض الكواعب مغرما * فما زلت بالبيض القواضب مغرما

( 1 ) بلابل اول جمع بلبل مرغ خوش الحان است و بلابل دويم و ساوس و غمها است و بلابل سيم آوند مى