نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١١

فن هشتم از مقاله اولى از قسم اول از كتاب نفايس الفنون علم بديع

بيست و سوم - حسن البيان كه آن عبارتست از كشف المعنى و رسانيدن آن به آسانى چنان كه يازده را احد عشر چه اگر خمس و ست گويند آن را بيان متوسط خوانند و بيان قبيح چنان كه از باقل منقولست كه آهوى مى فروخت از وى پرسيدند كه بهاى آن چند است خواست بگويد يازده در مانده ده انگشت بر داشت و زبان بيرون كرد « 1 »

بيست و چهارم - ارسال مثل و آن دو قسم است يكى آنكه در يك بيت يك مثل بيارد چنان كه ،

وحيد من الخلّان فى كلّ بلدة * اذا عظم المطلوب قل المساعد

و از پارسى چنان كه .

ناديده روزگارم از آن كاردان نيم * آرى بروزگار شود مرد كاردان

و دوم آنكه در يك بيت دو مثل بياورند چنان كه

الا كلّ شىء ما خلا الله باطل * و كلّ نعيم لا محالة زايل

و متنبى گويد :

و كلّ امرىء يأتى الجميل محبّب * و كلّ مكان ينبت العزّ طيّب

و از پارسى :

نه هر كه تيغى دارد بحرب بايد رفت * نه هر كه پازهر دارد زهر بايد خورد

بيست و پنجم - سؤال و جواب چنان كه

قد قلت هجرتنى فما ذا لعلّه * صدّت و تمايلت و قالت قلّه

و از پارسى

گفتم مرا سه بوسه ده اى ماه دلستان * گفتا كه ماه بوسه كرا داد در جهان

بيست و ششم - استدراك و آن عبارتست از آنكه شاعر بيت را آغاز كند

( 1 ) و آهو بگريخت و باقل مردى بود بعدم فصاحت معروف .