نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٧

فن هشتم از مقاله اولى از قسم اول از كتاب نفايس الفنون علم بديع

الْقُدُّوسُ الاية و چنان كه لا تطع كل خلاف مهين هماز مشاء بنميم مناع للخير معتد اثيم عتل بعد ذلك زنيم و از نظم چنان كه

مكّر مفرّ مقبل مدبر معا * كجلمود صخر حطّه السّيل من عل

و چنان كه :

و ابيض يستسقى الغمام بوجهه * ثمال اليتامى عصمة للارامل

و از پارسى ، نظم :

شاه گيتى خسرو لشگر كش لشگر شكن * سايه يزدان شه كشورده و كشورستان

لمولفه :

صاحب صاحب قران دستور داراى جهان * آصف سلطان نشان فرمانده فرمانستان

و چنان كه عبد الواسع جبلى گويد نظم .

كه دارد چون تو معشوقى نگار و چابك دلبر * بنفشه زلف و نرگس چشم و لاله روى و نسرين بر

يازدهم - جمع مفرد و آن عبارتست از آنكه دو چيز يا زياده را در يك صفت جمع كنند و آنصفت را جامع خوانند چنان كه الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا و از نظم :

و احوالى و صدغك و الّليالى * ظلام فى ظلام فى ظلام

و از پارسى

ماه گاهى چو روى يار منست * گه چو من كوژ پشت و زار و نزار

دوازدهم - تفريق مفرد چنان كه :

ما نوال الغمام وقت ربيع * كنوال الامير يوم سخاء

فنوال الامير بدرة عين * و نوال الغمام قطرة ماء

كه هم از اول تفرقه كرد ميان عطاى ابر و عطاى ممدوح ، سيزدهم - تقسيم و آن عبارتست از آنكه چيزى ذكر كنند كه او را دو